Quante ucraine?
Ile Ukrain? Ile szans?
Wokół artykułów Anastazji Riabczuk, Anny Wylęgały i Oleny Betlij w piśmie „Res Publica Nowa”, wiosna/lato 2008
Ignacy Jóźwiak, Recycling Idei, 22 grudnia 2008
Mamy w Polsce obecnie swoisty boom na tematykę ukraińską, która obecna jest zarówno w publikacjach naukowych, jak i mediach komercyjnych. Nie zaspokaja to jednak potrzeby pogłębionych studiów nad bieżącymi kwestiami społeczno-politycznymi i ich historycznymi i geograficznymi uwarunkowaniami. Poza mało znaną szerszym kręgom fachową literaturą akademicką, słabo obecny jest wątek regionalnych uwarunkowań problemów rozpatrywanych przez pryzmat uproszczonej wizji historii i bieżącej polityki międzynarodowej (Ukraina, Rosja, Unia Europejska). W popularnych przekazach Ukraina często przestawiana jest jako „pęknięta na pół”, „podzielona wzdłuż linii Dniepru”. W takim przedstawieniu patriotycznie nastawiony i „proeuropejski” zachód przeciwstawiany jest zacofanemu, dzikiemu, zapatrzonemu w radziecką przeszłość i – przede wszystkim – mówiącemu po rosyjsku wschodowi. Jest to obraz równie krzywdzący, co uproszczony.
Do zaszczytnych wyjątków na tym polu należą trzy artykuły, jakie w ramach bloku „Europa dyskusje” zamieścił kwartalnik „Res Publica Nowa” (wiosna/lato 2008). Głosy na temat sytuacji społeczno-polityczno-kulturalnej na Ukrainie – dwóch autorek ukraińskich (historyczka Olena Betlij w artykule Druga szansa Europy Wschodniej? oraz socjolożka Anastasia Riabczuk w artykule Dwie Ukrainy?) i jednej polskiej (socjolożka i ukrainistka Anna Wylegała w tekście Ukraińskie elity i mit dwóch Ukrain) wykraczają poza popularne w Polsce mity odnośnie tego kraju. Wiele wskazuje na to, że impas został przełamany.
Wspólnym mianownikiem trzech artykułów jest zasygnalizowana już sporna i niezwykle popularna tak na Ukrainie, jak i w Polsce kwestia jej „jedności”, regionalnych podziałów i politycznych sympatii Ukraińców (rozpatrywanych głównie przez pryzmat nastrojów panujących wśród inteligencji). Leggi tutto
Commenti