Polonia mon amour » polacchi-sovietici-russi

Polacchi-russi, russi-polacchi

Paolo Morawski — Tue, 15 Nov 2011 14:49:39 +0000

Conferenza polacco-russa nel Palazzo della Cancelleria con la partecipazione dell’ex ministro degli Affari Esteri polacco prof. Adam Daniel Rotfeld e l’accademico Anatoly Torkunov, copresidenti del Gruppo polacco-russo per i Problemi Difficili. Leggi La sintesi

pdf

Share/Save

Polonia-Russia: gruppi di dialogo

Paolo Morawski — Mon, 10 Oct 2011 14:34:14 +0000

2011-10-04 21:56 Rzym (PAP)
Rzymska wizyta przewodniczących Polsko-Rosyjskiej Grupy do spraw Trudnych

Dialog Polski i Rosji, perspektywy pojednania i konsekwencje katastrofy smoleńskiej dla wzajemnych relacji były tematem debaty w Rzymie z udziałem współprzewodniczących Polsko-Rosyjskiej Grupy do spraw Trudnych Adama Rotfelda i Anatolija Torkunowa.

W środę spotkają się oni na prywatnej audiencji z papieżem Benedyktem XVI.

Dyskusję „Polska-Rosja, razem ponad stereotypami” w Palazzo Cancelleria w Wiecznym Mieście, która odbyła się z inicjatywy ambasady RP przy Stolicy Apostolskiej, zorganizowano z okazji polskiej prezydencji, przy współpracy ambasady Rosji przy Watykanie. Przybyli ambasadorowie wielu krajów, między innymi: Rosji, USA, Niemiec, Litwy, Wielkiej Brytanii, Ukrainy, Francji, Izraela.

W czasie debaty zwrócono uwagę na to, że kluczowym słowem ostatnich lat jest „zmiana”. Zmiany geopolityczne odnoszą się także do stosunków polsko-rosyjskich – przypominano. Relacje te zostały określone podczas dyskusji jako dialog „giganta” – Rosji – i „małego giganta” w Unii Europejskiej, jakim jest Polska.

Przewodniczący grupy ze strony rosyjskiej profesor Anatolij Torkunow położył nacisk na to, że celem jej działalności jest „nowe podejście” do kluczowych 15, jak obliczono, najważniejszych kwestii dzielących oba kraje i narody, a wynikających z zaszłości historycznych. Jednocześnie przypomniał, że ma ona charakter doradczy wobec rządów w Warszawie i Moskwie. Stwierdził również, że wszystko, co dzieje się w dialogu polsko-rosyjskim, miało zawsze duże znaczenie w perspektywie europejskiej. Jako bardzo ważne i ciekawe wspominał spotkanie z prezydentem Lechem Kaczyńskim.

Adam Rotfeld, który jest polskim współprzewodniczącym grupy, podkreślał zaś: „W ostatnim 1000-leciu nie mieliśmy tak dobrych relacji z Rosją jak od dwóch dekad”. „Lecz percepcja jest inna, uważa się, że te stosunki są złe” – dodał.

Słuchaczom, wśród nich przedstawicielom korpusu dyplomatycznego z wielu krajów, profesor Rotfeld mówił, że grupą powoduje przede wszystkim „dobra wola” i że środowiska w obu krajach zainteresowane są jej sukcesem. Również on, tak jak rosyjski współprzewodniczący, uznał, że najważniejszym celem prac jest całkowicie nowe spojrzenie na wspólną bolesną historię.

Wiele miejsca poświęcono kwestii Katynia. Obaj mówcy zwrócili uwagę na przełomową, ich zdaniem, podjętą w 2010 roku w Rosji decyzję o rozpowszechnieniu prawdy o zbrodni katyńskiej w tym kraju, przede wszystkim za sprawą projekcji filmu Andrzeja Wajdy w rosyjskiej telewizji.

Szczególne zainteresowanie słuchaczy wywołał fragment rozmowy na temat wpływu katastrofy smoleńskiej na stan stosunków dwustronnych. Profesor Torkunow powiedział, że prowadzono „bardzo poważne dochodzenie” w sprawie przyczyn tragedii. Nie odniósł się natomiast do słów Adama Rotfelda o tym, że rosyjska komisja badająca okoliczności katastrofy „nie powiedziała wszystkiego o odpowiedzialności wieży kontrolnej w Smoleńsku”. Rotfeld zauważył, że po innej katastrofie lotniczej, jaka miała miejsce w Rosji, znacznie więcej miejsca w konkluzjach komisji miała właśnie kwestia odpowiedzialności wieży.

Były szef polskiej dyplomacji wyraził przekonanie, że są wciąż szanse na to, aby obie strony przedstawiły wspólne sugestie, które pozwolą zapobiec takim katastrofom w przyszłości.

Za niezwykle ważną dla przyszłości relacji Rotfeld uznał zapowiedź otwarcia polsko-rosyjskich ośrodków dialogu w obu krajach.

Podsumowując wyniki spotkania, profesor Rotfeld powiedział PAP: „Przyjechaliśmy z Anatolijem Torkunowem do Rzymu po to, aby zaprezentować włoskiej i międzynarodowej opinii publicznej, co zostało zrobione i co może być zrobione. Z natury rzeczy problemy dotyczące istnienia narodów dotyczą spraw wartości, spraw związanych z etyką, określanych i wartościami chrześcijańskimi. Problem winy, odpowiedzialności, przebaczenia to nie jest język polityki, ale filozofii, głównie chrześcijańskiej”.

„Proces, który został zapoczątkowany między Polską a Rosją, to nie jest jednorazowy akt. To jest długa droga i na tej drodze myśmy zrobili pierwszy krok. Na tej drodze napotykamy nie tylko na stare kamienie, ale również rzucane są nowe” – stwierdził Rotfeld.

„Ja dzisiaj w sposób bardzo ostrożny i delikatny powiedziałem o tym, że nie trzeba się łudzić, że oto znajdujemy złoty sposób na to, aby te stosunki rozwijały się bezkolizyjnie. Moja intencja była taka, aby uświadomić, że te problemy są bardzo głęboko zakodowane w pamięci obu narodów i my nie możemy przejść do porządku dziennego i zapomnieć” – podkreślił.

Rotfeld, nawiązując do swych słów podczas debaty na temat badania przyczyn katastrofy smoleńskiej, wyjaśnił: „Chciałem przypomnieć, że można było uniknąć pewnych niepotrzebnych i szkodliwych działań, bo ze strony społeczeństwa rosyjskiego była spontaniczna, pozytywna reakcja. Dlatego to stracona szansa, że wyjęto ten element odpowiedzialności wieży kontrolnej”. Na uwagę, że rosyjski rozmówca nie zareagował na te słowa, były szef polskiego MSZ odpowiedział: „On prawdopodobnie się zgadza. Ale nasi rosyjscy partnerzy zwłaszcza za granicą myślą o tym, że nie powinni nic krytycznego powiedzieć o swoim własnym kraju. Sam fakt, że on na to nie odpowiedział, ja odczytuję jako dowód przyzwoitości, uczciwości, bo mógł przecież uciec się do propagandowej retoryki, a tego nie zrobił”.

„Jeżeli w ramach tej grupy coś nam się udało, to dzięki temu, że większość członków tej grupy kieruje się uczciwością, opartą na prawdzie. To dociekanie prawdy ma o tyle istotne znaczenie, że raz powiedziana będzie wpływać na gojenie się tych ran. Jeżeli nie będzie powiedziana, będzie wracać na nowo i nowo” – oświadczył Rotfeld.

„Gdyby w tej grupie nie było ludzi, którzy kierują się pobudkami elementarnej przyzwoitości, byłoby o wiele trudniej. Najważniejsze, że ta grupa odpolityczniła dialog polsko-rosyjski” – ocenił. Zdaniem Rotfelda zapowiedź otwarcia ośrodków polsko-rosyjskiego dialogu zapewni ciągłość tego procesu.
Z Rzymu Sylwia Wysocka (PAP)
—————————————
Ojciec Święty błogosławi dzieło porozumienia Polski i Rosji

Papież Benedykt XVI przyjął dzisiaj na audiencji prywatnej w Watykanie obu współprzewodniczących Polsko–Rosyjskiej Grupy do Spraw Trudnych – Adama Rotfelda i Anatolija Torkunowa – poinformowała ambasada RP przy Stolicy Apostolskiej. „Udzielił błogosławieństwa dla dialogu i dzieła porozumienia Polski i Rosji. Wyraził wolę zbliżenia Kościoła rzymskokatolickiego i Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego” – czytamy w komunikacie.

Wczoraj w Rzymie z okazji polskiej prezydencji w Radzie Unii Europejskiej ambasada RP przy Stolicy Apostolskiej zorganizowała konferencję, w trakcie której prof. Adam Rotfeld i akademik Anatolij Torkunow mówili o osiągnięciach i perspektywach Polsko–Rosyjskiej Grupy do Spraw Trudnych. Ich relacjom przysłuchiwali się przedstawiciele korpusu dyplomatycznego akredytowanego przy Watykanie, w tym szefowie misji Stanów Zjednoczonych, Niemiec, Wielkiej Brytanii, Francji i Izraela. Na zaproszenie ambasador Hanny Suchockiej przybyli również były nuncjusz w Czechosłowacji kardynał Giovanni Coppa i sekretarz Papieskiej rady krzewienia jedności chrześcijan arcybiskup Brian Farrell.

Jak podkreślił Adam D. Rotfeld, poruszane przez grupę problemy „dotykają spraw wartości, spraw związanych z etyką i z tym, co określamy generalnie jako wartości chrześcijańskie”. „Problem na przykład winy, odpowiedzialności , przebaczenia, pojednania to nie jest język polityki. To jest język wzięty z filozofii, głownie z filozofii chrześcijańskiej”. Dlatego za niezwykle ważne wydarzenie dla działalności polsko-rosyjskiej grupy uznał środowe spotkanie z papieżem Benedyktem XVI na prywatnej audiencji w Watykanie. Adam D. Rotfeld przypomniał też, że Jan Paweł II był wielkim orędownikiem idei „dwóch płuc Europy” i podkreślił, że właśnie takie spojrzenie ma fundamentalne znaczenie dla relacji polsko-rosyjskich. Zwrócił uwagę na to, że Kościół katolicki i Rosyjski Kościół Prawosławny „są sobie bardzo bliskie” i położył nacisk na to, że mają one duży wpływ na tożsamość Polaków i Rosjan. Na znaczenie relacji między Kościołem katolickim a Rosyjską Cerkwią uwagę zwrócił także Anatolij Torkunow.
———————-
Data wydania: 6.10.2011 r. Przegląd prasy – media o Kościele: RZECZPOSPOLITA

Rzeczpospolita: Papież błogosławi polsko-rosyjskie pojednanie

O tym, że Benedykt XVI przyjął na prywatnej audiencji współprzewodniczących Polsko-Rosyjskiej Grupy ds. Trudnych – profesorów Adama Rotfelda i Anatolija Torkunowa czytamy w “Rzeczpospolitej”. Jak wynika z oficjalnego komunikatu Ambasady RP przy Watykanie, papież udzielił błogosławieństwa dla dialogu i dzieła porozumienia Polski i Rosji. Wyraził wolę zbliżenia Kościoła rzymskokatolickiego i rosyjskiej Cerkwi prawosławnej – pisze Piotr Kowalczuk. Informuje, że dzień wcześniej odbyła się w Rzymie debata poświęcona dialogowi Polski i Rosji oraz perspektywom pojednania. Ambasada RP przy Stolicy Apostolskiej zorganizowała to spotkanie w ramach polskiej prezydencji w Unii Europejskiej i w kontekście planowanego wspólnego dokumentu, jaki być może wyda polski Kościół i rosyjska Cerkiew – czytamy. Jak podkreślają dyplomaci, w Watykanie, w tym w Sekretariacie Stanu, stosunki polsko-rosyjskie śledzone są z wielką uwagą. Także w kontekście stosunków katolicko-prawosławnych.

Gazeta pisze, że profesorowie wskazali na trzy obszary problemów między obu narodami: Katyń, Smoleńsk i wojnę polsko-bolszewicką. Co do Smoleńska – obie strony się zgodziły, że wina leży głównie po stronie polskiej. Z tym że Rosjanie umniejszają, a Polacy powiększają rolę i bezdyskusyjną odpowiedzialność za tragedię również rosyjskiej wieży kontrolnej. Pytani o rolę Kościołów w porozumieniu profesorowie odpowiedzieli, że planowany był wspólny list w tej sprawie polskiego episkopatu i patriarchatu moskiewskiego, ale pomysłu nie zrealizowano. Być może taki wspólny list zostanie opracowany w przyszłości – czytamy.

pdf

Share/Save

La Polonia e la sua visione estera: un bilancio

Paolo Morawski — Sun, 06 Mar 2011 15:13:36 +0000

Essay: Russia’s Reset and Central Europe
by Edward Lucas, Center for European Policy Analysis (CEPA), 1 March 2011
CEPA Senior Fellow and International Editor of The Economist Edward Lucas offers an honest assessment of the historic gains achieved by the Polish-Russian rapprochement and the limitations that both it and the improvement in intra-European politics are likely to encounter in the years ahead. Edward Lucas is International Editor of the Economist and a non-resident Fellow at CEPA. He has been covering the Central and East European region since the mid-1980s. The views expressed in this article are those of the author and do not necessarily reflect the opinions of the Center for European Policy Analysis.
——————
Nobody looking at Poland’s relationship with Russia over the past few centuries would counsel policymakers in Warsaw to adopt a sanguine attitude toward the east. From the partitions of Poland in the late 18th century to the crushing of the 1863 uprising against Tsarist autocracy, to the Red Army’s march on the infant Second Republic (foiled by the Miracle of the Vistula in 1920); to the Molotov-Ribbentrop Pact of 1939 which divided Poland between the Nazi and Soviet empires; to the Katyń massacre in 1940; and the Soviet-backed imposition of martial law in 1981, the list is so long and tragic that pathological historical trauma seems the normal and inevitable response. Against that background, the “reset” of relations with Vladimir Putin’s Russia from 2009 onwards is a remarkable episode in diplomatic history that deserves careful consideration.
…
Against that background, Poland’s reset is startling. It started with the low-key decision in 2007 to set up a joint working group on what were euphemistically described as “difficult historical issues.” Many scoffed at that. How could the Russian list of perceived wrongs (Polish ingratitude for its “liberation” in 1945; resentment at the deaths of Soviet Russian POWs in 1920) be equated with the grotesque crimes of the Stalin era? Yet the scoffers (I was one of them) were wrong. The steady work of historians has done serious good, locating archives, ferreting out facts, nailing down numbers, dates and times. Controversies about interpretation remain, but the outlines of what happened when and to who have never been clearer or less contested.
The next stage in the reset came with Mr. Putin’s visit to Poland’s Baltic coast in 2009, to mark the anniversary of the 1939 Nazi attack, where he came close to apologizing for the Molotov-Ribbentrop pact. Again, for many people it did not go far enough. The Russian leader portrayed it as a bad mistake, not a hideous crime; he put it in context, misleadingly, with other deals done by other countries (such as the Franco-British betrayal of Czechoslovakia).
But that visit set the scene for another: the joint commemoration by Mr. Putin and Mr. Tusk of the 70th anniversary of the Katyń massacre. To see Mr. Putin kneeling in sorrow at the memorial was striking. So was the fact that a film about the massacre, by Poland’s greatest film director, Andrzej Wajda, was shown on Russian television. But it was still possible to quibble. Mr. Putin raised the hoary and misleading comparison between the fate of Russian POWs in Poland after 1920 (whose deaths were tragic, but not the result of mass murder) and the fate of the Polish nation, killed on the direct orders of the Soviet leadership.
Truly remarkable, though, was the reaction to the tragic plane crash of April 2010 in Russia, which killed President Lech Kaczyński and dozens of senior Polish officials. Mr. Putin, visibly moved, publicly consoled Mr. Tusk, saying that the investigation would leave no stone unturned and take place under his personal charge. Andrzej Wajda’s film was rebroadcast, this time not on a minority cultural channel, but at prime time on one of the most-watched stations in Russia.
Those wanting to nitpick could still find an infestation. Russia has not exactly apologized unconditionally to Poland for past Soviet crimes. (It is a little as if modern Germany would grudgingly admit that the Holocaust happened and that the Third Reich was responsible, while keeping the Auschwitz archives secret and refusing to pay compensation to those murdered there.) Russia still contests a lawsuit at Strasbourg in which the relatives of those killed at Katyń are seeking justice. Other historical loose ends abound.
Yet that was not the issue. The political climate changed to the point that the differing interpretations of history (to put it politely) became a peripheral political problem, rather than a metaphor for the entire relationship. This is a huge shift. Under previous Polish governments, the past overshadowed the present. Every development in Russia was seen through a lens of revanchist, neo-Soviet and threatening behavior. Poland’s own strengths were underestimated; Russia’s profound weaknesses were ignored.
What has changed is first and foremost perceptions on the Polish side. It may be a surprise to Polonocentric commentators, but Russians do not wake up in the morning thinking about Polish history. Self-absorption is a constant feature of Russian political thinking, as is an almost willful blindness to “small” countries (in fact Poland’s population is nearly 40 million, but for a country of 140 million and the world’s largest land mass, that is still small). Russians do bristle about countries such as Georgia and Estonia when they are seen as “provoking” Russia. They will get cross about Ukraine if it “steals” Russian gas. But given the chance, most Russians (and most Russian politicians) would prefer not to think about places like Poland, any more than Americans would expect to spend a lot of time worrying about Mexican politics or foreign policy. Russia has plenty of problems of its own.
In Poland, it was the other way round. Every Pole has an opinion about Russia, usually a negative one. That creates fertile ground for sincere and mischief-making politicians alike. The genius of the Tusk-Sikorski approach to Polish foreign policy is that the two men have stopped playing to the gallery and started thinking about the real Polish national interest. It cannot possibly be in Poland’s interest to have bad relations with all its immediate neighbors (and arguably not with any of them). It is particularly perverse to pick fights with both your important neighbors, while relying on support from faraway countries such as the United States or even from Britain (“been there, done that,” Poles might say bitterly to that idea). The quality and quantity of attention that Poland can expect in Washington is not commensurate with Poland’s need for external support, especially if it is on icy terms with both Berlin and Moscow. That was the dead-end into which the previous government of Jarosław Kaczyński had backed the country.
Poland was (at least in its own eyes) heroic. It was a super-loyal ally in Iraq and Afghanistan. Its secret service cooperated gladly with the CIA in extraordinary rendition programs and other counter-terrorist operations. It campaigned vigorously for Ukrainian and Georgian membership of NATO, for Lithuania, and for human rights and political freedoms in Belarus. But it was also marginalized.
For Germany, France and other big European countries, Warsaw was simply not to be taken seriously. This was a government which issued diplomatic protests in response to unfavorable media coverage (a no-no in the European Union, or between countries anywhere that regard a free press as an essential part of the legal and constitutional order). Even Washington hawks under the George W. Bush Administration winced at the incompetence, muddled priorities and unrealistic expectations coming from their chief East European ally. One official compared Poland in this era (on deep background, and I am quoting from memory) to a beloved but ill-trained dog. “I love it to bits,” he said. “But it messes on the carpet, annoys the neighbors, barks all the time, licks my face when I am trying to work and begs for food.”
Since the reset, Poland looks different. Not only does it not pick fights, bark and whine, but it helps solve problems rather than creating them. Perhaps the biggest dividend of the reset has been in relations with Germany. Never in Poland’s history have these been better. Instead of a paranoid, prickly stance there are warm words on both sides. When Radosław Sikorski wanted to deliver a tough message to the regime in Belarus before the December elections, he traveled there alongside his German counterpart, Guido Westerwelle. Mr. Tusk has excellent relations with the German chancellor, the avowed Polonophile Angela Merkel. (With Russia, the personal chemistry, such as it is, chiefly exists between Mr. Tusk and Mr. Putin; Mr. Sikorski and his counterpart Sergei Lavrov have a relationship that could be described as verging on the cordial.)
From Germany’s point of view, Poland is now Salonfähig [suitable for the parlor]. The powerful pro-Russia lobby in Germany cannot object to good ties with Poland when Russia itself does not. Poland still has issues with Germany (it would like the Polish minority in Germany to have the same sort of schooling that ethnic Germans have in Poland; and it is still bothered, a little, by the revanchist rhetoric of some bits of Mrs. Merkel’s conservative Christian Democrat Union).
In several senses, Poland is something of an outlier. Other countries did not have such bad relations with Germany in the first place (Mr. Kaczyński seemed to regard Germany as, in essence, just as big a threat as Russia). But none of the others has cozied up to Russia to the same extent either.
…
That, incidentally, reflects a big and often misunderstood point about Russia’s role in the region. Compared to any individual country in the newish members of the EU, Russia indeed looks like a superpower; compared to the EU as a whole, Russia looks puny in everything except its nuclear arsenal. The Kremlin can cause great mischief in, say, Georgia, or in Ukraine, or in Latvia. But it is in no position to pick a fight with the EU as a whole. This does not mean that the former captive nations can rely on a united EU policy toward Russia. But it does mean that Russia approaches its relations with the EU from a position of fundamental weakness.
Against this background, how should Poland’s distinctive and remarkable “reset” be interpreted? Many quite reasonably welcome the calm and cordial tone that now reigns between Moscow and Warsaw. Simply having one less problem to worry about is in itself welcome news. But the point of diplomacy is not to have good relations and keep things calm. It is to get things done and to further the national interest. A secondary but important issue is to protect the interests of allies. Here the ledger as written by the Polish government looks a bit different. Just as with its domestic policy (which I once described in The Economist as “Looking nice and doing nothing”), the presentation of foreign policy rather notably exceeds its practical achievements.
Start with Germany. There is no doubt that Germany takes Poland seriously (it exports and imports three times more with Poland than it does with Russia). It goes along with Polish wishes on Belarus. It has agreed to contingency plans in NATO which involve German troops dying to defend Poland from a (highly unlikely) Russian military attack. Yet Germany still values its relationship with Russia. Germany drags its feet on issues such as Georgia and the CFE treaty. It shows absolutely no desire to speed up Ukraine’s EU or NATO integration. It is lukewarm on Atlanticist issues such as the mission in Afghanistan. Only this year is it finally opening its labor market to workers from “new” member states such as Poland — something that Britain, for example, did in 2004.
It does not like the idea of liberalizing services within the EU, which would create booming business for the newish member states, with their energetic, flexible, multilingual workforces. Germany is still closely tied to the Russian energy agenda, having pushed ahead with the North Stream pipeline on the Baltic seabed, despite vigorous Polish objections. In short: Germany is polite and friendly, but it is not an ally for Poland in the sense that it sacrifices its own important interests to suit Poland.
The same is even starker in the case of Russia. True: the difficulties have been smoothed over. Trade is booming, meaning jobs, wages and investment. Poland is nowhere near the level of trade with Russia that would create economic dependency: Indeed with a planned Liquefied Natural Gas terminal, and the likely development of shale gas reserves, it is further reducing its dependence on Russia’s most important export. Russia understands that it cannot pick on Poland without picking a fight with the whole EU. And with the sensible Mr. Tusk in charge, the EU will be far keener to come to Poland’s aid if Russia does start getting nasty.
Those are welcome developments. But Russia has not inconvenienced itself in the slightest to help Poland. The investigation of the Smolensk plane crash was slovenly and slow. That stoked conspiracy theories and made life unnecessarily difficult for Mr. Tusk. Many Poles take the puzzling loose ends that surround any big news event and knit them into a web of intrigue and murderous intent: Why was the most modern landing system not in place? Why are accounts of the time of the crash inconsistent? Where did the mysterious fog come from? Why have the Russian air traffic controllers responsible disappeared from view? Why does the official Russian report put all blame on the Polish side and none on Russian negligence and incompetence? The answers are fairly simple. The plane was indeed late and its occupants in a hurry. The pilots were under pressure to get their cargo of VIPs to the right place at the right time. They made a bad decision to land in adverse conditions, approaching the airport at too low an altitude. And a tall tree, in just the wrong place at the wrong time, caught the wing of the presidential plane, giving the crew no chance to make an emergency ascent. Conspiratorial Poles believe that the Russians are capable of a great deal, but even they would not credit them with that crucial, fatal tree.
But the Russian side has made it harder for Mr. Tusk to rebut the conspiracy theorists. The news that the electronic devices (mobile phones, laptops etc.) belonging to the dead VIPs had been tampered with before being returned suggested a mean-spirited nosiness from the Russian security services. Delays and unanswered questions fueled the feeling that something was amiss. Yet the truth is that the investigation proceeded just like most things in Russian officialdom: slowly, secretively and with little thought for the public interest.
Russia also shows no great urgency in tying up the remaining loose ends of the “difficult historical issues.” That may change, perhaps in time to help Mr. Tusk win re-election this fall. But so far it looks as though Russia is toying with Poland: having hooked it into a relationship where failure would be politically damaging and some sign of success is essential, it is now showing a mean and manipulative approach. Few on the Polish side have any great illusions about their new Russian friends.
Indeed it would be hard to argue that the polite friendliness on an official level, and a handful of warm personal ties between senior figures, represents a real change toward a positive, dynamic cooperation of the kind that Poland enjoys with, say, Sweden. The “reset” does not have the depth or scope of America’s attempt to restore relations with Russia: Poland does not have close military-to-military ties. Indeed Russia has apparently decided to keep tactical nuclear weapons in the Kaliningrad exclave which borders Poland. Nor do the two countries have a formal human rights dialogue, of the kind doggedly pursued by Michael McFaul at the National Security Council, with his Russian counterpart Vladislav Surkov.
Both the American and Polish “resets” have similar advantages. They have defused a problematic relationship, giving politicians room to maneuver and freeing time to concentrate on more pressing problems. They both, however, have a similar downside. They remove pressure on Russia on human rights and neighborhood issues. They risk leaving smaller countries, and opposition leaders inside Russia, feeling marginalized and exposed. They abdicate the moral and strategic high ground in favor of a pragmatic, results-oriented approach. That may be what voters want; politicians cannot be blamed too much for concentrating on compelling problems and trying to sideline what look like peripheral questions. But it is worth spelling out some of the dangers of the Polish reset in particular.
The missing element in Poland’s approach is reassurance. In the wake of America’s botched reset, when it announced a shift in its missile defense plans on the anniversary of the Soviet invasion of Poland, the Obama Administration realized it had to do a much better job in communicating with and calming new member states through NATO (overcoming German objections, while allowing Berlin to take credit for the shift). It has backed those plans with military exercises in the Baltic on an unprecedented scale, with more planned this year (Amber Hope) and next (Steadfast Jazz). U.S. Secretary of State Hillary Clinton is seen as a staunch supporter of the region (even though her diplomats sometimes show a more Russia-focused approach). America sends top officials to conferences (a recent security conference in Lithuania had notably high-level input from the NSC, the State Department and elsewhere in government, with participants crossing the Atlantic just for that purpose). President Barack Obama even found time to phone the Latvian Prime Minister, Valdis Dombrovskis, to congratulate him on his election victory last year. Latvia and Lithuania’s combined population is not quite six million.
The impression created by Poland is a bit different. A cable posted on Wikileaks reveals that Poland objected to the NATO decision to extend contingency plans to the Baltic States: The fear, apparently, was that stretching the plans north-eastward would make them less credible. Poland shows no great interest in improving road, rail and power links with the Baltic States. It has allowed essential trivial issues concerning school curriculum, property restitution and the precise use of Polish letters such as “ł” in official documents to jinx its relations with Lithuania. Mr. Sikorski has stated that he will not travel to Lithuania until Poland’s demands are met. Many in Latvia and Estonia find that approach petulant and self-indulgent. Their countries are suffering as a result.
To be fair, Poland has given new weight to the previously moribund Visegrád Group (which also includes the Czechs, Slovaks and Hungarians). Poland now sees it as a useful Central European caucus within the EU. Poland’s ties with the Czech Republic are excellent, and cooperation with Hungary on the rotating six-month presidency of the EU (held by Hungary now and Poland from July) has been smooth. Poland has also tried hard to engage the regime in Belarus. When that failed, amid the unexpected crackdown after the December elections, Poland has lobbied hard, and paid generously, to help the Belarusian opposition.
Yet the scent of pragmatism still lingers. Poland did nothing to support pro-democracy demonstrators in Kaliningrad when they were jailed and beaten last year. It is mostly silent on human rights abuses in Russia (though it has said it will support a visa ban for those involved in the torture-killing of Sergei Magnitsky, a Russian lawyer). It has not made a fuss about France’s decision to sell Mistral-class warships to Russia and has largely given up trying to help Georgia.
All that is justifiable in the short term. It would be unfair to expect Poland to lead a cavalry charge against Russian tanks, especially when most other EU countries (and America) have shown themselves willing to make deals with the criminal regime in the Kremlin. Yet the fact remains that, unchecked, Russia is a malignant force in the region. It runs a well-financed psychological warfare effort against the Baltic States and Finland. Its penetration of EU decision-making structures is striking and alarming. The weakness displayed by both bodies in response to the Georgia war should be cause for deep alarm. Just because Russia is weak and declining does not mean that it is not dangerous (and indeed a future regime might well find it attractive to stoke confrontation with a neighbor precisely in order to rally public opinion and distract from the miserable mess at home).
The best way to deal with Russia is for the countries of the EU and NATO to present as united a front as possible. Failure to do that plays into the hands of the brutal and kleptocratic regime in the Kremlin, which retains designs on its old empire. That imperative places a particular responsibility on big countries to show that relationships with the Kremlin do not come at the expense of smaller or weaker countries. America has done that. So, since Angela Merkel came to office, has Germany. Poland still needs to follow their example. LEGGI TUTTO.

pdf

Share/Save

Vertici a 3, prima a 4, dopo forse a 4

Paolo Morawski — Tue, 08 Feb 2011 07:06:48 +0000

In febbraio a Varsavia summit del “triangolo di Weimar”: Francia, Germania, Polonia:
“… Już podczas spotkania w Wilanowie Merkel i Sarkozy krytykowali premiera Donalda Tuska, który na ostatnim szczycie UE w Brukseli stanął na czele grupy państw (Grupy Wyszehradzkiej) sprzeciwiających się pomysłom ściślejszej integracji krajów strefy euro. Tzw. pakt dla konkurencyjności zakłada zbliżenie polityk gospodarczych i socjalnych Eurolandu i m.in. wbudowanie w ich konstytucje “hamulców bezpieczeństwa”. To ma być odpowiedź na kryzys wspólnej waluty. Polski premier miał uznać te propozycje za próbę budowy “Europy dwóch prędkości” i wyłączenia poza nawias krajów, które nie przyjęły jeszcze euro, w tym Polski. Merkel i Sarkozy uznali to za cios poniżej pasa. W Warszawie zapewniali Komorowskiego, że ich pomysły są zbieżne z polskimi interesami, a Polska jest wręcz zaproszona do nowego paktu. – Może być tak, w pojedynczych przypadkach, że kraje strefy euro spotkają się same, żeby omówić problemy związane z tą walutą, które grupa euro może tylko sama omówić – przyznawała jednak Merkel…” Leggi tutto
Ecco cosa dice il presidente Komorowski: “… Współpraca weimarska pomogła nam urzeczywistnić nasze marzenie “powrotu do Europy”. Chciałbym, by pomogła nam wywiązać się z nowego wyzwania – prezydencji Unii Europejskiej. Chodzi o bezpieczeństwo, o dobry budżet Unii, o wpływanie na rozwój Europy Wschodniej…”, leggi.
Vedi la conferenza stampa congiunta.
—————
In gennaio: Grupa Wyszehradzka liczy na pomoc UE przy budowie gazociągów: Ministrowie gospodarki Polski, Czech, Słowacji i Węgier chcą, by Komisja Europejska zaangażowała się w projekty energetyczne północ-południe, będą też prosić UE o pieniądze na ich realizację. W tym celu podpisali w Bratysławie wspólną deklarację… leggi
—————–
Domani: Poland invites Russia to ‘Weimar Triangle’
EurActiv, Published: 08 February 2011
Polish President Bronisław Komorowski said yesterday (7 February) that he would welcome Russia to meetings of the Weimar Triangle countries – comprising Poland, Germany and France – as a way of strengthening Moscow’s ties with the EU. EurActiv Poland reports.
Background
The Weimar Triangle is a loosely organised group of countries – made up of Poland, Germany and France – that was set up in 1991 in the German city of Weimar.
Its initial aim was to help Poland make the transition from communism to democracy and move it closer to the EU and NATO.§
Among those who attended the founding Weimar meeting were the ministers of foreign affairs of Germany (Hans-Dietrich Genscher), France (Roland Dumas) and Poland (Krzysztof Skubiszewski).
Previous trilateral ‘Weimar’ meetings have taken place both at the level of foreign ministers and heads of state and government. The last meeting at foreign affairs level took place in 2009 in Weimar, while the last summit was held in 2006 in Mettlach.
Speaking at a press conference in Warsaw’s Wilanów palace, Komorowski said that a meeting of the ‘Weimar Triangle’ with Russian President Dmitry Medvedev would be “highly advisable”.
French President Nicolas Sarkozy, who was standing alongside Komorowski and German Chancellor Angela Merkel, said Poland’s approach to Russia was “intelligent and bold”.
Any moves reaffirming that the Cold War was over were welcome, he added.
Komorowski has been pushing for a revival of so-called ‘Weimar Triangle’ meetings (see ‘Background’) despite the fact that many experts claim the formula has died, because Warsaw on the one hand and Paris and Berlin on the other have divergent interests.
Indeed, the need to coordinate views ahead of the upcoming Polish EU Presidency, set for the second half of this year, appears to have been a factor in the decision to convene another ‘triangle’ meeting.
The three countries share the common objective of better coordinating their security and defence policies in an EU framework. One of the priorities of the Polish EU Presidency will be to make progress on European defence policy, according to press reports. Leggi
———–
Un commento ceco: “… Germany, France and Poland revived the so-called Weimar Triangle on Monday in Warsaw. The meeting comes at a time when Poland is seeking its place within Europe, notes the business paper Hospodářské noviny: “The themes today are not the same as 20 years ago. Back then it was about integrating Poland into Europe and obtaining its approval of German reunification. Today Poland can’t really decide whether it’s a big or small country. And this is the source of certain tensions within the political leadership and the population as well as in relations with the major powers of the EU and Poland’s direct neighbours. In recent times those relations have gradually cooled…”

pdf

Share/Save

Smolensk e la lotta politica in Polonia

Paolo Morawski — Wed, 26 Jan 2011 11:50:39 +0000

Dopo il rapporto finale stilato dalla commissione d’inchiesta del MAK (Comitato Aeronautico Interstatale che sovrintende l’uso e la gestione del settore dell’aviazione civile nel Commonwealth degli Stati Indipendenti dell’ex-Unione Sovietica) sull’incidente che il 10 aprile 2010 portò l’aereo presidenziale polacco, con a bordo l’allora capo dello Stato Lech Kaczyński e altre 95 persone, a schiantarsi mentre tentava di atterrare presso la base aerea di Smolensk, la lotta politica in Polonia si è nuovamente inferocita. E’ soprattutto il campo del fratello di Lech Kaczyński, Jaroslaw Kaczyński, a chiamare a raccolta i polacchi contro le autorità russe ma soprattutto contro il governo polacco in carica accusato di “tiepidezza” se non di “complicità” con le autorità russe.
Ora, che cosa hanno finora detto le autorità polacche? Cerco di riassumere quello che ho capito (dall’Italia):
- Per le autorità polacche, il rapporto MAK sulla sciagura aerea di Smolensk contiene affermazioni in gran parte veritiere. Sia il rapporto MAK sia il Rapporto della Commissione d’inchiesta polacca sulle cause della catastrofe, presieduta dal ministro degli Interni Jerzy Miller, che verrà pubblicato nel prossimo mese di febbraio, sono concordi nel documentare che le cause della catastrofe aerea sono da attribuire a errori compiuti soprattutto dalla parte polacca. Sia le indagini russe che quelle polacche dicono in sostanza la stessa cosa: sì, la gran parte della colpa ricade sulla parte polacca. Ma, c’è un importante MA:
- MA il rapporto non dice tutta la verità in quanto rappresenta unicamente il punto di vista russo e non tiene conto delle osservazioni della parte polacca. Ora cosa dicono gli esperti polacchi? Che i piloti polacchi non sono i soli responsabili del disastro del Tupolev diretto a Katyń per le commemorazione del massacro compiuto dai sovietici nel 1940. Le cause della catastrofe sono da attribuire a errori compiuti soprattutto dalla parte polacca ma in effetti da tutte e due le parti. Ci sono stati errori da tutte e due le parti. Per quanto riguarda per esempio la parte russa: secondo gli inquirenti polacchi i controllori di volo russi, sotto pressione e al limite dello stress, hanno commesso molti errori e non hannno dato sufficiente appoggio all’equipaggio del Tupolev Tu-154M. Così come non c’era “sterilità” nella cabina di pilotaggio dell’aereo polacco, allo stesso modo la torre di controllo russa era “inquinata”. Vi si trovava, infatti, il vice comandante della base, il colonello Nikolaj Krasnokutski, il quale non sarebbe dovuto entare in contatto con i piloti polacchi. Parlando con Mosca dell’eventuale atterraggio il colonello ha detto, riferendosi al pilota: “Ha preso la decisione da solo… allora che veda da solo…”. Secondo gli esperti polacchi, in questa maniera Krasnokutski ha “abbandonato l’equipaggio alla propria responsabilità”: un comportamento definito dalla commisione “vergognoso”.
- In conclusione: il governo polacco è dell’avviso che pubblicando il suo rapporto il MAK non si sia attenuto alle procedure. Dopo aver ricevuto a dicembre scorso le osservazioni della parte polacca alla prima versione della relazione, il comitato avrebbe dovuto intraprendere un dialogo per integrarle nel rapporto definitivo. Non lo ha fatto. La versione resa pubblica è quasi identica a quella originaria.
- Terzo aspetto: “La Polonia non cerca di incolpare la Russia” dice il ministro degli Interni Miller che siede a capo della commissione. La Polonia non vuole “rispondere alla Russia” né “addossarle tutte le colpe”.“La Polonia è alla ricerca di tutti gli errori commessi, indipendentemente che siano stati errori russi o polacchi”
- Il governo polacco chiede a questo punto alle autorità russe affinché venga stilato un documento intergovernativo che descriva in maniera più complessiva di quanto non lo faccia il rapporto MAK le cause dell’incidente aereo.
- Se non riuscirà a raggiungere quest’obiettivo, la Polonia, appellandosi alla convenzione di Chicago, chiederà al Consiglio dell’Organizzazione Internazionale dell’Aviazione Civile (in inglese International Civil Aviation Organization, ICAO), un’agenzia autonoma delle Nazioni Unite, di stabilire se il MAK abbia agito o meno nel rispetto delle procedure vigenti.
————–
Per le accuse di Jarosław Kaczyński nei confronti del governo polacco VEDI: In sintesi: non ci furono pressioni sui piloti polacchi dall’interno dell’areo, le vittime polacche non hanno alcuna colpa, tutta la colpa è del personale dell’aeroporto di Smolensk che non ha informato i polacchi sulle reali condizioni meteo e non ha chiuso l’aeroporto, e ci sono pure colpe ad alto livello tra Smolensk e Mosca, colpa diretta dei russi che hanno acconsentito all’atterraggio, sulla cui fase finale il mistero resta intero, i russi non hanno trasmesso tutta la documentazione del caso… Tutto ciò = grande scandalo e grande è la colpa del governo polacco che ha acconsentito a ciò. Sono colpevoli quei polacchi (il premier, il governo) che hanno accettato di dividere le delegazioni polacche che si recavano a Katyn, facendo il gioco di una potenza straniera e giocando contro il proprio stesso campo. Oggi la loro è una politica vigliacca e ingenua. In una democrazia vera e funzionante questa gente andrebbe allontanata dalla politica. Segno della crisi della democrazia polacca… leggi

pdf

Share/Save

Russia-UE e Polonia

Paolo Morawski — Mon, 17 Jan 2011 16:50:08 +0000

… Svolta con la Polonia — Sul fronte più strettamente europeo il generale miglioramento dei rapporti è passato attraverso lo “scongelamento” delle relazioni tra Russia e Polonia. All’instaurarsi di un clima più sereno hanno contribuito anche le reazioni responsabili che i governi dei due paesi hanno tenuto in seguito all’incidente aereo di Smolenk del 10 aprile 2010, nel quale hanno perso la vita il Presidente polacco Lech Kaczynski, il suo staff, nonché altri esponenti politici e funzionari polacchi. Kaczynski si stava recando in Russia a commemorare le vittime del massacro della foresta di Katyn, dove nel 1940 la polizia segreta sovietica uccise circa 22.000 ufficiali dell’esercito polacco. Inoltre, una settimana prima la televisione russa aveva trasmesso il film polacco “Katyn” su questa triste pagina di storia: una svolta radicale nell’atteggiamento russo sulla vicenda di Katyn, contrassegnato per molti anni da un ostinato negazionismo.
Democrazia e diritti umani — Il riavvicinamento alla Polonia è sintomatico di un atteggiamento generalmente più collaborativo verso l’Unione europea. Nel vertice Ue-Russia di dicembre, che nelle parole del presidente della Commissione europea José Barroso è stato il più proficuo degli ultimi anni, le due parti hanno raggiunto un accordo che mette fine ad una serie di dispute bilaterali…. Leggi tutto

pdf

Share/Save

Polonia-Russia occasione sprecata

Paolo Morawski — Thu, 13 Jan 2011 14:48:29 +0000

I russi hanno consegnato i risultati dell’inchiesta del MAK (Comitato Internazionale Aeronautico) sulle cause della sciagura aerea del 10 aprile 2010 vicino a Smolensk, che portò alla morte del capo dello Stato polacco Lech Kaczynski e di altre 95 persone. Confermato il fatto che l’aereo fosse a posto e che non vi è stato attentato. Per i rapporto avrebbero pesato soprattutto le cattive condizioni meteo e gli errori da parte polacca, tra cui le pressioni psicologiche (del presidente Kaczynski) sui piloti polacchi perché atterrassero comunque. Nessuna responsabilità viene attribuita ai controllori di volo russi. Tensioni a Varsavia. L’opposizione del PIS insorge sdegnata. E tensioni tra Varsavia e Mosca. Il premier Tusk: il rapporto non è completo. “W tym raporcie nie ma uwzględnionego wspólnego stanowiska. Zwrócimy się do Rosji z wnioskiem o rozmowy na temat wspólnej wersji raportu – zapowiedział premier Tusk. Równocześnie dodał, że nie chodzi o osiągnięcie kompromisu, a ustalenie jak najdokładniej przyczyn katastrofy. – Ważna jest prawda, a nie kompromis. Nie możemy dopuścić do sytuacji, w której jakiekolwiek niedomówienie czy zaniechanie staje na drodze do prawdy. – powiedział”. Vedi qui e qui e qui e qui e qui e qui e qui
Ingenuamente speravo che continuasse la tendenza positiva al riavvicinamento, anche in questa occasione, con una inchiesta comune dai risultati inequivocabili.
—————
Vedi: … Ustalenie przyczyn katastrofy Tupolewa zamienia się w wojnę polsko-polską oraz polsko-rosyjską. Obie te wojny nie mają szans na rozstrzygnięcie” – pisze Janina Paradowska. Od siebie dodam, że obie te wojny doprowadzą do całkowitej porażki nas Polaków i Polski jako państwa. Pogrążymy się w kłótniach i wzajemnych oskarżeniach. Zaniedbamy wszystko to, co najważniejsze w dzisiejszym świecie: modernizację kraju, odrabianie dystansu do państw najbardziej rozwiniętych, troskę o rozwój gospodarczy. Zamiast tego utkniemy w rozliczeniach i martyrologicznych lamentach. Leggi tutto

pdf

Share/Save

Ancora su Smolensk (con ?)

Paolo Morawski — Mon, 13 Dec 2010 07:54:04 +0000

Curioso articolo di Matteo Zola su ”EaST Journal, Società, politica e cultura dell’est Europa”, intitolato: WIKILEAKS: Il burattino Polonia. La morte di Kaczynski non fu un incidente, in data 2 dicembre 2010. Leggo:

“… In tutto questo la Polonia sarebbe stata usata come pedina o, peggio, merce di scambio con i russi che mal digerivano la politica russofoba dei gemelli Kaczynski prima aizzati da Washington contro il Cremlino, poi sacrificati sull’altare del new deal con Mosca.

Sul fatto che la Polonia sia una “pedina” sullo scacchiere mondiale, una pedina che Usa e Russia possono giocarsi sulla testa di quel Paese, niente da obiettare. E’ una pedina, come ve ne sono tante altre. Tutti giocano la loro partita, guidati dal proprio “interesse”. Polacchi compresi. Ciò non mi sconvolge affatto. Come non mi sconvolge leggere che gli Usa hanno “mollato” la Polonia e lo scudo per portare la Russia dalla loro parte in funzione anti-Iran…

No, il punto che mi preoccupa è un’altro. Leggo ancora:

… dei gemelli Kaczynski prima aizzati da Washington contro il Cremlino, poi sacrificati sull’altare del new deal con Mosca. Sacrificati, già. Poiché sull’aereo che trasportava a Smolensk il presidente polacco, il capo di stato maggiore dell’esercito, della marina, dell’areonautica, il vice-ministro degli esteri, e altri notabili polacchi, ebbene su quell’aereo – che li avrebbe dovuti portare a Katyn per commemorare l’eccidio sovietico – c’era una bomba. Nessun errore umano, dunque. Nessuna colpa del pilota, o della nebbia. L’aereo è stato fatto saltare in aria”.

Si può scrivere una cosa del genere? Sulla base di quali prove? Qual è la fonte? Un rumor?
Questa è proprio grossa, detta così. E lo penso a prescindere dal fatto che l’autore a fine articolo così avverta il lettore:

… Qui di seguito i link ad alcuni articoli sulla Polonia, dalla morte del presidente Kaczynski allo scudo spaziale, passando per l’aereo e i motivi per cui è caduto. Non si è mai fatta dietrologia, lo leggerete, ma il dubbio l’abbiamo sempre avuto. Il dubbio metodico è l’essenza della ricerca giornalistica. Anche oggi, chi vi scrive, mette in dubbio quanto riportato. Il dovere però è riportare quanto si scopre. (sono io, PM, che sottolineo) Nel ripercorrere, attraverso questi articoli, la vita politica polacca degli ultimi mesi avvertirete anche voi sinistre connessioni…

Ok, e dunque? I dubbi sono leciti, figuriamoci, specie in un caso come questo, ma…? Quali sono qui i fatti e le certezze? Osservo per inciso che la stampa polacca, che pur dovrebbe a rigor di logica essere interessata a questa notizia in particolare, ebbene… non ne parla. Discute e si emoziona sul tema “Polonia pedina”, si, ma non parla della bomba. Un caso?
—————-
Matteo Zola giustamente: RETTIFICA: Quel pasticciaccio brutto della “bomba Kaczynski”, 9 dicembre 2010: …

“… L’aereo è stato fatto saltare in aria“. L’ho scritto come si trattasse di un dato certo, quando non lo è. E ho omesso la fonte. L’informazione proviene da ambienti vicino all’estrema destra polacca. La notizia, che ho ritenuto uno scoop e si sta dimostrando un gossip, è stata riportata anche da Gazeta Polska, testata afferente alla destra ultranazionalista, e da alcuni blogger in cerca di sensazionalismo. Leggi tutto

Direi così: varie destre polacche (da J. Kaczynski all’estrema destra polacca a radio Marija a vari siti cosiddetti “indipendenti” come niezalezna.pl o fronda.pl) credono e insistono sul fatto che l’incidente sia frutto di un complotto anti-polacco, di un attentato, e che in sostanza niente sia “chiaro” al riguardo di questa tragedia aerea, al contrario = tutto è chiaramente torbido. A questa sensazione/convinzione – che però non ha prodotto sinora alcun elemento probante (Vedi per esempio: http://www.niepoprawni.pl/content/dokumentalny-list-z-polski-15-polskie-napisy) – corrisponde una precisa azione politica di critica gridata al governo e alla presidenza in carica, in particolare per quanto riguarda i rapporti della Polonia con la Russia. In questa azione di critica si sovrappongono fatti distinti: Smolensk, Katyn, le questioni energetiche (il gasdotto russo-tedesco e gli interessi di Gazprom, i tentativi polacchi di darsi una certa autonomia energetica), la politica orientale polacca verso Lituania e Ucraina-Bielorussia, la politica occidentale della Russia nei confronti delle sue ex colonie e dei suoi ex possedimenti, la sottomissione della PRL all’URSS, l’invasione sovietica della Polonia nel 1939 d’intesa con Hitler e via indietro nel tempo. Ora, è facile fare di un fascio il tutto (w logiczną całość), il problema quindi è la difficoltà a distinguere questi vari livelli, separando ogni volta il “vero” dal “io penso e sono convinto che”, il fatto appurato dal “è ovvio che”. Non è facile, proprio per il mischiarsi e stratificarsi di tanti aspetti politici, geopolitici, storici, psicologici, individuali e collettivi. Tra l’altro, a smontare pazientemente l’intricato groviglio, la “verità storica” non finisce mai di sorprenderci, nel senso che è saltellante come un fringuello che ora mangia qui e ora lì. Anche se ci vuole molto ma molto lavoro e tempo.

pdf

Share/Save

Berlino-Varsavia: positivo modello

Paolo Morawski — Tue, 07 Dec 2010 16:27:16 +0000

Oggi incontro a Varsavia tra i presidenti della Germania e della Polonia per commemorare i 40 anni dell’intesa PRL-RFN.
Vedi: Prezydent Niemiec Christian Wulff wspólnie z polskim prezydentem Bronisławem Komorowskim będą świętowali 40-lecie podpisania deklaracji Cyrankiewicz-Brandt o stosunkach dwustronnych.
Background: Le tappe del riavvicinamento polacco-tedesco: 1965, 1970, 1989:
w procesie pojednania polsko-niemieckiego najważniejszą rolę odegrały almeno 4 wydarzenia:
- (1) Prezydent Polski: “Dla nas, jako pokolenia „Solidarności” – mówił – ramę pojednania polsko-niemieckiego stanowił list polskich biskupów z 1965 r… (“Ale dla mnie klamrą spinającą proces pojednania polsko-niemieckiego jest z jednej strony list biskupów polskich i niemieckich z roku 1965… polscy i niemieccy biskupi wzywający w 1965 roku do wzajemnego przebaczenia “mieli odwagę pójść kompletnie pod prąd polskiej świadomości i powiedzieć przepraszamy i prosimy o przebaczenie”)
- (2) ”dziś warto także przypominać gest kanclerza RFN Willego Brandta, który był “cząstką polskiego doświadczenia w relacjach polsko-niemieckich”. 7 grudnia 1970 r. Willy Brandt klęknął w Warszawie przed pomnikiem Bohaterów Getta, oddając w ten sposób hołd żydowskim ofiarom II wojny… Prezydent Niemiec Miał 11 lat, gdy uznanie granicy na Odrze i Nysie oraz widok kanclerza klęczącego w Warszawie, wywołało podziw jednego, a oburzenie drugiego rodzica… przewodniczący SPD, Sigmar Gabriel, przyznał, że w jego rodzinie gest Brandta został wówczas przyjęty jeszcze gorzej, oboje rodzice – pochodzący ze Śląska i Mazur – uważali, że kanclerz zachował się niegodnie i zdradził niemieckie interesy… Dla Prezydenta Polski warszawski gest Willy Brandta nie miał większego znaczenia ponieważ nie dodarł wówczas do świadomości publicznej oraz wkrótce został przesłonię masakrą robotników strajkujących na wybrzeżu. Dopiero teraz wizerunek klęczącego kanclerza może i w Polsce stać się powszechnie znaną ikoną polsko-niemieckiego pojednania, które – zdaniem Bronisława Komorowskiego – na dobrą sprawą zaczęło się dopiero w 1989 roku. Polskie lęki przed Niemcami osiągnęły wtedy jakoby swe apogeum…

- po roku 1970 coraz bardziej przepuszczalnej granicy na Zachód
- spontanicznej solidarności Niemców z Polakami w czasie stanu wojennego – miliony paczek wartości miliarda DM,
- setek tysięcy Polaków krążących już w drugiej połowie lat 80. między Polską i zachodnimi Niemcami, czego pod koniec symbolem był choćby „polski targ” w Berlinie Zachodnim,
- Ale bez pokaźnego dorobku najróżniejszych środowisk – zresztą nie tylko kościelnych i solidarnościowych – na rzecz polsko-niemieckiego dialogu w latach 60., 70. i 80… polskie społeczeństwo zupełnie inaczej zareagowałoby na upadek muru berlińskiego i pespektywę zjednoczenia Niemiec. Nie tylko lękiem, ale i panicznym naciskiem na – już na poły solidarnościowy rząd – by, alarmował w stolicach czterech mocarstw i blokował zjednoczenie Niemiec. Nic takiego nie miało miejsca. Sondaże polskiej opinii były w roku 1989 oczywiście o wiele mniej korzystne dla Niemców niż dziś. Ale równocześnie zaufanie do zachodnioniemieckiej demokracji było na tyle wystarczające, że nie podważyło go nawet miganie się Helmuta Kohla w 1990 r. w sprawie ostatecznego uznania granicy na Odrze i Nysie.
- (3) 1989: msza pojednania w Krzyżowej kanclerza Helmuta Kohla i premiera pierwszego rządu niekomunistycznego w Polsce Tadeusza Mazowieckiego” – powiedział Komorowski… w czasie której padli sobie w ramiona.
- (4) przed pomnikiem Powstania Warszawskiego, gdzie 1 sierpnia 1994 prezydent Niemiec, Roman Herzog, wypowiedział słowa, na które przez lata czekali Polacy „Proszę o przebaczenie za to, co tu wyrządzili Niemcy”.
- pierwsze tarcia między Warszawą i Berlinem pojawiły się już w 1998 r., VEDI e VEDI
———–
Polsko-niemiecka lekcja dla Rosjan
Basil Kerski: “Super Express”, 7.12.2010
Wczorajszą wizytę w Polsce prezydenta Rosji i dzisiejszą prezydenta Niemiec komentuje ekspert z Niemiec .
“Super Express”: – Czego możemy się spodziewać po dzisiejszym spotkaniu prezydentów Polski i Niemiec?
Basil Kerski: – Obaj są prezydentami zaledwie kilka miesięcy. Ich częste spotkania to już taka pozytywna rutyna. Nie należy się spodziewać, by prezydent Komorowski budował jakąś alternatywną agendę wobec polskiego rządu. Ich spotkania są próbą utrzymania wspólnej linii w tak trudnych dla Unii Europejskiej czasach. Przedwczoraj w Berlinie miały miejsce polsko-niemieckie konsultacje rządowe, a na początku przyszłego roku odbędzie się spotkanie prezydentów w ramach Trójkąta Weimarskiego. To tam debatuje się o najważniejszych wyzwaniach dla dzisiejszej Europy.
- Co jest przedmiotem dzisiejszej wizyty prezydenta Niemiec Christiana Wulffa?
- Myślę, że jej głównym punktem będzie upamiętnienie słynnego gestu socjaldemokratycznego kanclerza Willy’ego Brandta, gdy 7 grudnia 1970 r. uklęknął przed pomnikiem Bohaterów Getta Warszawskiego. Jako członek chadecji (CDU) Wulff chciałby ostatecznie zamknąć pojednanie między chadecją a socjaldemokracją i liberałami w kwestii znaczenia owego gestu. To ma być ukłon w stronę Brandta, socjaldemokratów i ich polityki wschodniej z lat 70. Być może w swym przemówieniu Wulff odwoła się do ówczesnych sporów niemieckich wokół ratyfikacji traktatu z 1972 r. uznającego dzisiejszą granicę polsko-niemiecką. Będzie też chciał pokazać, że normalizacja stosunków między Polakami i Niemcami to nie tylko ostatnie dwie dekady, lecz cały łańcuch zdarzeń, który obejmuje orędzie biskupów polskich do niemieckich z 1965 r., gest Brandta, a także Solidarność.
- Ile miejsca tej wizycie poświęcają niemieckie media?
- Niewiele. Dla Niemców ważniejsze i bardziej ekscytujące są tematy bieżące, unijne. Np. wczoraj w prestiżowym dzienniku gospodarczym “Handelsblatt” ukazał się tekst Donalda Tuska na temat polityki finansowej UE i stabilności euro. Dużo ważniejszym wydarzeniem jest wizyta prezydenta Rosji w Warszawie i spotkanie Komorowskiego z Obamą w USA. Wizyta Wulffa ma znaczenie czysto symboliczne i u niemieckich komentatorów nie budzi takich emocji, jak tamte dwie. Natomiast dla polskich i niemieckich czytelników te symboliczno-historyczne kwestie są raczej interesujące ze względu na Rosję.
- Znaczenie gestu kanclerza Brandta może więc wykraczać poza wymiar relacji polsko-niemieckich?
- Między Polakami i Niemcami nie ma dziś sporu co do oceny tego gestu. Kultura polityczna, którą oba państwa wypracowały, jest dziś punktem odniesienia dla rozwoju relacji polsko-rosyjskich, a nawet europejsko-rosyjskich. Gest Brandta miał wielkie znaczenie dla wiarygodności ówczesnych Niemiec. Nagle w oczach świata Niemcy stali się sympatyczni. Myślę, że Rosjanie mogliby się od Brandta wiele nauczyć.
- Czyli wizyta prezydenta Wulffa wpisuje się w relacje na linii Berlin-Warszawa-Moskwa?
- Zwłaszcza w wymiarze europejskiej polityki historycznej. Główne pytanie brzmi, na ile Rosja jest w ogóle gotowa rozliczyć się z własną historią i odciąć od totalitarnych tradycji. Czy i kiedy przekaże pełne akta dotyczące własnych zbrodni? W tym wymiarze relacje polsko-rosyjskie są dla Europejczyków bardzo ciekawe. Gest moralny Brandta jest tą częścią naszego europejskiego dziedzictwa politycznego, do którego Rosja musi dołączyć.
- Czy przywódcy Rosji są w stanie sprostać temu zadaniu?
- Gest Brandta wymagał bardzo wysokiej kultury politycznej. On sam walczył w ruchu oporu i był ofiarą III Rzeszy. Klęczał pod pomnikiem nie we własnym imieniu, ale w imieniu narodu niemieckiego. Wziął więc odpowiedzialność za coś, za co nie był odpowiedzialny. Przypomnienie tego gestu przez Wulffa może pokazać Rosjanom, jaki styl polityki historycznej warto wybrać. Można bowiem mówić wyłącznie o własnych ofiarach i relatywizować historię, ale można też prowadzić politykę samokrytyki, która zwiększa wiarygodność państwa. Samokrytycyzm przywódców Rosji mógłby wzmocnić tożsamość narodu rosyjskiego, ale przy założeniu, że ten naród jest demokratyczny, a nie autorytarny. Na tym polega ta dzisiejsza polsko-niemiecka lekcja dla Rosjan.
————-
Basil Kerski, Niemiecko-polski dziennikarz, politolog, naczelny kwartalnika “Dialog”
———————-
Su come i polacchi temono sempre meno i tedeschi
vedi il sondaggio del marzo 2010, Fonte: Rzeczpospolita
Strach przed Niemcami najniższy od 20 lat, przed Rosją – od pięciu. Na podst. sondaży CBOS i Instytutu Spraw Publicznych. W 1990 roku widziało w tym państwie zagrożenie 88 proc. Polaków, cztery lata temu 23 proc., teraz – jak wynika z najświeższego sondażu CBOS – niespełna 14 proc… pięć lat temu. Wówczas w badaniu Instytutu Spraw Publicznych strach przed Rosjią deklarowało rekordowe 67 proc. ankietowanych. – Wtedy to mógł być efekt niemiecko-rosyjskiego porozumienia w sprawie budowy gazociągu północnego – uważa prof. Antoni Dudek, historyk i politolog z UJ. Według niego z czasem na nastroje społeczne wpłynęły inne wydarzenia – udział Władimira Putina w obchodach 70. rocznicy wybuchu II wojny światowej czy zaproszenie premiera Tuska do Katynia. – Choć w tych posunięciach było dużo gry, wiele osób odczytało je jako gesty przyjaźni – podkreśla prof. Dudek…. Co piąty ankietowany wskazuje, że Polska w ogóle nie ma wrogów. Jest to najwyższy wskaźnik w historii badań prowadzonych przez CBOS. – Mamy naszą małą stabilizację w ramach NATO i UE…

pdf

Share/Save

Mosca a Varsavia: continua la tendenza positiva

Paolo Morawski — Tue, 07 Dec 2010 12:57:46 +0000

Riprendo in mano gli appunti che avevo scritto il 28 novembre scorso sulla dichiarazione della Duma russa su Katyn, stimolato dalla visita appena avvenuta del Presidente russo Medvedev a Varsavia, visita positiva, visita che precede il vertice UE-Russia a Bruxelles.
La mia sensazione è che la Russia ha da tempo (dalla primavera-agosto 2009) preso atto del fatto che la Polonia è membro a pieno titolo dell’UE e che il nuovo rapporto della Russia con l’UE passa anche (sebbene non esclusivamente) per il dialogo della Russia con la Polonia. Bypassare Varsavia nei rapporti con l’UE non ha dato i suoi frutti, anzi ogni volta la Polonia è diventata un ostacolo per il miglioramente dei rapporti est-ovest nel continente. La Russia ha invece bisogno dell’Europa per modernizzare la sua economia.
„Dziś prosto z Warszawy Dmitrij Miedwiediew leci do Brukseli na szczyt Rosja-UE”… I może tam powiedzieć: “Udaje nam się porozumiewać z Polską”. „Podstawowy polski atut, dla którego Kreml zdecydował się na reset – czyli silna pozycja Polski w UE – nie znika. Wręcz przeciwnie – w związku ze zbliżającą się naszą prezydencją w Unii ten argument stanie się jeszcze silniejszy.”… „Kiedy rosyjska Duma potępiła zbrodnię katyńską, Rosja jednocześnie dała znać całej Unii Europejskiej, że normalizuje stosunki z Polską. Przypadek? Jeśli tak, to taki jak ten sprzed półtora tygodnia. Wtedy w czasie wizyty Władimira Putina w Berlinie rosyjska Duma przyjęła decyzję potępiającą zbrodnie katyńską i jej zleceniodawców. W ten sposób Rosjanie mówią Europejczykom: “Zobaczcie, dogadujemy się z Polakami, możemy więc bez przeszkód robić wielkie interesy”. Moskwa już wie, że bez normalnych relacji z Polską ściślejsza współpraca z Unią Europejską nie będzie możliwa”…
Guarda caso, il 7 dicembre a Bruxelles l’UE metterà da parte alcune delle sue obiezioni all’entrata della Russia nell’Organizzazione mondiale del commercio. Secondo l’UE la mossa potrebbe rappresentare un altro simbolo del “processo psicologico di riconciliazione successivo alla guerra fredda”.
Per modernizzarsi, la Russia ha bisogno dell’Europa. Specie della Germania. Lo sosteneva novant’anni fa Keynes, nelle sue celeberrime “Conseguenze economiche della pace”. Non è meno vero oggi. VEDI. Il fatto nuovo è che agli occhi di molti russi è la Polonia postsocialista, con i suoi successi economici, ad essere attraente per la Russia.
La Polonia a sua volta questo dialogo con la Russia oggi lo cerca. Critiche ai leader polacchi (“che si prostrano a tappettino davanti ai russi”, che “svendono la Polonia a Mosca”, “che tacciono la verità su Smolensk“, che non “hanno ottenuto nulla dalla visita del presidente russo, la cui visita non ha dato nulla”) non sono mancate. Vedi Kaczynski su Katyn e Smolensk:
Katyń – Nie uzyskaliśmy żadnego wyjaśnienia, odnoszącego się do oficjalnej postawy rządu rosyjskiego, która została przekazana do Strasburga. Mieliśmy znów odwołanie się do jakichś rzekomych polskich zbrodni. A dostarczenie Polsce znanych już akt katyńskich to coś, co trudno potraktować nawet jako gest. Rosjanie potrafią rozgrywać swoją zbrodnię jako atut polityczny wobec Polski. A rząd Donalda Tuska i prezydent Bronisław Komorowski, prowadzą politykę źle, w sposób nieumiejętny, dziecinny – podsumował Jarosław Kaczyński, prezes PiS.
Katastrofa pod Smoleńskiem – Nie uzyskano również żadnych zapewnień co do tego, kiedy Polsce zostanie przekazany wrak Tu-154M, który rozbił się pod Smoleńskiem i czarne skrzynki z tego samolotu. Jest jakieś niejasne memorandum, są zapowiedzi, że to wszystko będzie trwało długo – powiedział Jarosław Kaczyński, prezes PiS.
Ma queste critiche risultano se non del tutto marginali, comunque minoritarie. Anche i polacchi di fatto stanno cambiando atteggiamento e approccio nei confronti della Russia, se è vero che:
“że Warszawa chce naprawdę poprawy stosunków z Rosją. Jak pokazują sondaże, chce tego większość Polaków i znaczna część elit. Dlaczego? Bo Polska się zmienia, coraz bardziej europeizuje i upodabnia do tzw. starych państw UE. Politycy, którzy tego nie rozumieją, przegrywają u nas wybory. Większość Polaków wybiera współpracę zamiast szukania wrogów. Woli przyjaźnić się z sąsiadami, niż drzeć z nimi koty. Woli zabliźniać rany w duchu pamięci i prawdy, niż je rozdrapywać”.
Anche gli americani si sarebbero accordi del cambio di rotta polacco:
Ma non bisogna esagerare l’importanza di questo nuovo ruolo polacco:
Dodają jednak zastrzeżenie: “Jednak rosnąca pewność siebie i historyczna nieufność wobec Rosji może sprawić, że Polska czasami wysunie się zbyt daleko przed szereg”.
D’altro canto:
…”Distancing itself from Stalin’s misdeeds is just one aspect of Russia’s intention, and it is a project piloted by Medvedev. This is why recently Russia has made overtures not only to Poland but also the EU as a whole and Nato, something which was regarded as impossible only a short time ago. With this new foreign policy doctrine, which can be described as a ‘doctrine of smiling without showing one’s teeth’ – to quote Medvedev himself – Russia aims to attract the foreign investment without which the country can’t be modernised.”… Medvedev’s visit to Warsaw comes amid a wider “reset” of relations between Russia and the West. Last month, he and NATO leaders, including from Poland, agreed to cooperate on missile defence, an issue long viewed by Moscow with deep distrust”.
Di certo l’Occidente (la Germania in testa, ma nache Francia e Italia) ha fretta di gridare alla “svolta” russo-polacca e alla “caduta dell’ultimo muro” per stabilizzare l’Est europeo e incentivare gli affari con la Russia. L’Europa occidentale indubbiamente preme in quella direzione.
———
Ciò detto, alcuni punti di dettaglio.
Prendo spunto dall’intera pagina de La Repubblica dedicata alla tragedia di “Katyn. Così Mosca e Varsavia provano a dimenticare” di Andrea Tarquini. La tesi: il mea culpa di Medvedev abbatte l’ultimo muro.
Tutto bene, dunque? Riscatto definitivo, riscatto avvenuto? Si e no.
Tarquini fa subito il parallelo tra il presidente russo che rende omaggio al sacrario del milite ignoto polacco (esibendosi in un mea culpa: “Lo abbiamo riconosciuto, è innegabile: il massacro di Katyn fu opera della cricca di Stalin….”) e Willy Brandt che nel 1970 si inginocchia davanti alle vittime del Ghetto. Ma la similitudine è calzante? No, anche a leggere la stampa polacca (in particolare Gazeta Wyborcza, Rzeczpospolita, Polska. The Times, Nasz Dziennik).
Il disgelo russo-polacco è altra cosa dal dialogo polacco-tedesco o dalla riconciliazione franco-tedesca:
“Czy wzorem dla polsko-rosyjskiego pojednania będzie pojednanie Francji i Niemiec? – Sikorski: Na razie Rosja nie chce budować wspólnego z nami organizmu politycznego, a taki był cel powojennej współpracy Berlina i Paryża. Byłoby dobrze, gdyby Rosja chciała przystąpić do szeroko pojętego Zachodu, wtedy Polska mogłaby w tym dziele mieć kluczową rolę Ale, niestety, jesteśmy na pierwszym kilometrze tej drogi. Dopiero mamy nieśmiałe deklaracje intencji”.
D’altra parte vi sono gesti e gesti (VEDI):
“Podczas wizyty prezydenta Federacji Rosyjskiej Dmitrija Miedwiediewa Polacy nie doczekali się… gestu na miarę pamiętnego uklęknięcia kanclerza Niemiec Willy’ego Brandta przed pomnikiem ofiar warszawskiego getta w grudniu 1970 roku. Miedwiediew nie był w żadnym miejscu upamiętniającym zbrodnię katyńską ani przy grobach ofiar katastrofy smoleńskiej na Powązkach. Patronował za to podpisaniu wielu wiążących Polskę na długie lata umów…” .
Eppure la novità c’è, eccome. Per quanto riguarda il complesso della politica estera russa:
“Russia’s President Dmitry Medvedev took resolute steps on Monday in Warsaw to improve relations with Poland, including resolving to clear up the circumstances of the Katyn Massacre. According to the press Medvedev’s soft line is part of a new foreign policy… “Russian President Dmitry Medvedev’s official visit to Poland today and improving relations between the two countries – including the Russian parliament’s declaration in November that Joseph Stalin bears responsibility for the Katyn Massacre – are part of Russian’s new foreign policy doctrine”…
E per quanto riguarda i rapporti bilaterali russo-polacchi:
“Dzisiaj jest wielki dzień w stosunkach polsko-rosyjskich i związane jest to nie tylko z tym, że pierwszy raz od dawna w Polsce z wizytą oficjalną jest prezydent Federacji Rosyjskiej”… “ale jest to wielki dzień również dlatego, że zmienia się duch naszych stosunków, nad którymi przez bardzo długi czas wisiało widmo przeszłości – mówił Miedwiediew”. „Ważne jest to, że znów zaczynamy słuchać się nawzajem, to że jesteśmy gotowi do tego, żeby omawiać najtrudniejsze, najbardziej mroczne i najcięższe strony z naszej wspólnej historii – podkreślił rosyjski prezydent. Jak dodał, “problem często polega nie na tym, że nie pamięta się prawdy, a na tym, żeby móc powiedzieć tę prawdę i być gotowym do jej przyjęcia”. Jego zdaniem, jedynie “nie zamykając oczu na przeszłość i nie wypierając się swojej historii, ale nazywając bardzo dokładnie to, co miało miejsce – z jakiej przyczyny i do czego to doprowadziło”, Polska i Rosja może zbudować “stosunki partnerskie, które będą korzystne dla obu stron”.
Tuttavia a Varsavia, giustamente non parlano di “svolta”, ma di gesti e comportamenti e dichiarazioni che vanno nella giusta direzione (“con prudenza avanti”) (verso la “normalizzazione”) (“ma è solo il primo km di una lunga maratona”: Ale, niestety, jesteśmy na pierwszym kilometrze tej drogi….) e che vanno inquadrati in un contesto più ampio e di lunga durata.
“The vote by the Duma came seven months after Russian Prime Minister Vladimir Putin, previously wary of criticising Stalin, denounced the Soviet dictator’s regime during a visit to Katyn on 7 April with his Polish counterpart, Donald Tusk”.
Svolta, dunque? No:
“Błagam, nie używajmy tego słowa. Ono w dyplomacji prawie nigdy nic nie znaczy” – mówił Sikorski. “Radosław Sikorski trafnie zwracał uwagę, że w polityce zagranicznej sukces buduje się latami i że „Przecież różnice interesów między Polską a Rosją nie znikną i nie rzucimy się sobie w ramiona w jakiejś słowiańskiej nirwanie”…. “Przed wizytą Miedwiediewa w Warszawie należy się więc raczej pozbyć złudzeń, że będzie to przełom, i nastawić się raczej na to, że sprawa ta będzie powolutku i stopniowo rozwiązywana w duchu współpracy i porozumienia”…
Non tutto è risolto, il passato non passa:
“- Nie oznacza to, że przeszłość zniknęła, że nie zostało żadnych kwestii z tym związanych”.
Katyn non è chiusa, no, la possono chiudere solo i famigliari delle vittime:
„Myślę, że sprawę Katynia, w sensie prawnym, zamykałaby ugoda z Rodzinami Katyńskimi”… “Czy środowisko Rodzin Katyńskich, które domagało się prawnej rehabilitacji swych bliskich zamordowanych przez NKWD, uzna to za wystarczający gest? Najbardziej uczciwa odpowiedź brzmi: różni jego członkowie odbiorą to różnie. Rozmawiałem w ostatnich dniach z takimi, którzy są w pełni usatysfakcjonowani słowami użytymi przez Dumę, oraz z takimi, którzy wciąż czują niedosyt. Pytanie, czy Rodzinom Katyńskim uda się wypracować wspólne stanowisko, by rząd wiedział, jakie są ich oczekiwania. Wcześniej Rodziny domagały się rehabilitacji oficerów i ujawnienia wszystkich dokumentów katyńskich, w tym całości akt rosyjskiego śledztwa w tej sprawie. Zrezygnowały z roszczeń finansowych wobec Rosji, czego wciąż nie mogą przyjąć do wiadomości rosyjscy komuniści straszący w zeszły piątek w Dumie, że Rosja zbankrutuje, wypłacając Polakom odszkodowania za Katyń. W ten ton wpisał się prezes PiS-u Jarosław Kaczyński, gdy powiedział, że “Rosja powinna zapłacić za Katyń”. Kaczyński najwyraźniej nie wie, że Rodziny Katyńskie już dawno publicznie zrezygnowały z takiego postulatu, co zresztą przyczyniło się w ogromnym stopniu do tego, że władze Rosji poważnie zajęły się zamknięciem sprawy Katynia”… “Families of people killed by Soviet secret police in the Katyn massacre in 1940 reiterated (30 nov) that they do not plan to seek compensations from Russian authorities, RIA-Novosti reported Monday. The decision was made in 2008 and has not changed because “there’s no price for the death of a husband, a father or a brother,” the Federation of Katyn Families said in a statement”.
Passi avanti? Si. Quanta differenza tra 3 anni fa e oggi. Tre anni fa c’era una incomunicabilità quasi totale su tutti i fronti, oggi: accordi, relazioni economiche, scambi commerciali, cresce l’export polacco verso la Russia, le aziende polacche entrano sul mercato russo, e i russi cercano di investire in Polonia:
“Chodzi o miliardy euro. Powinniśmy się z tego cieszyć szczególnie wobec problemów, które targają strefą euro”…. Russia wants to take part in the privatisation of Polish companies, its president said yesterday (6 December) during his visit in Warsaw”… “There are big energy projects in Poland with regard to privatisation that would be of interest to Russian entities,” Medvedev told”
Cresce inoltre la reciproca sensibilità e l’ascolto reciproco:
„Mamy też w stosunkach polsko-rosyjskich obustronną większą wrażliwość na ból drugiej strony. Dzisiaj potrafimy przyznać, że w latach 20. w polskiej niewoli z chorób zmarło tysiące żołnierzy Armii Czerwonej. To także spory postęp”. – Zaczynamy się słuchać, jesteśmy gotowi mówić o najbardziej trudnych sprawach w naszej historii
Passi avanti, si, nell’ultimo anno, vedi il caso di Wajda:
“Jeszcze rok temu “Katyń” Andrzeja Wajdy praktycznie nie mógł być pokazywany w Rosji, a teraz Dmitrij Miedwiediew honoruje polskiego reżysera wysokim odznaczeniem – która Rosja bardziej spodoba się światu? … – Miejmy oczy otwarte na przeszłość, ale bądźmy otwarci na przyszłość – tak prezydent Rosji Dmitrij Miedwiediew mówił nagradzając Orderem Przyjaźni Andrzeja Wajdę, autora filmu “Katyń”.. Wzruszony Wajda dziękował, ale zarazem prosił o doprowadzenia do końca sprawy Katynia. – Jest pan pierwszym prezydentem Rosji, który obiecał całkowite odtajnienie dokumentów katyńskich – mówił reżyser.
Vedi il fatto che i russi stanno dando ai polacchi sempre nuovi documenti relativi a Katyn:
„Rosyjski prezydent podkreślił, Rosja w sprawie “tragedii katyńskiej” podjęła w ostatnim czasie szereg bezprecedensowych kroków, łącznie z “przekazaniem odpowiednich materiałów archiwalnych sprawy katyńskiej”. „Dmitrij Miedwiediew bardzo zdecydowanie zapowiedział, że Rosja będzie nadal ujawniała dokumenty zbrodni katyńskiej. … Drugim krokiem było przekazanie nam w tych dniach kolejnych 50 tomów dokumentów dotyczących Katynia…. Dwa dni temu polska strona otrzymała 50 kolejnych tomów akt sprawy katyńskiej. Do ujawnienia pozostało 47”…
Vedi la dichiarazione recente della Duma russa:
„Przypomniał też rezolucję, którą 26 listopada przyjęła rosyjska Duma Państwowa”.”Taka linia będzie kontynuowana, wybraliśmy ją absolutnie świadomie. Dokonałem swojego wyboru i my z tej drogi nie zejdziemy”. Radosław Sikorski: Rosyjska Duma, która przyjęła tydzień temu rezolucję potępiającą tę zbrodnię, wykonała krok we właściwym kierunku.
Ma il dibattito alla Duma è stato rivelatore delle difficoltà russe:
“… nie jest to takie łatwe i oczywiste z rosyjskiego punktu widzenia. Debata o Katyniu siłą rzeczy prowokuje tam trudną rozmowę o stalinizmie. A jak pokazała dyskusja w Dumie, rosyjscy komuniści mający kilkanaście procent poparcia nie zamierzają iść w tej sprawie na żadne ustępstwa i bronią Stalina do ostatniego tchu. Oporne wobec odtajniania dokumentów z przeszłości są służby specjalne i tzw. resorty siłowe, do których należy także prokuratura wojskowa prowadząca śledztwo w sprawie Katynia. Spora część ich pracowników to wciąż cisi sympatycy dawnych porządków, a nawet jeśli nie, to nie widzą potrzeby ujawniania niewygodnej prawdy o przeszłości ich kraju i resortów… najbardziej odtajnieniu dokumentów śledztwa katyńskiego przeciwni są szefowie archiwów z Łubianki. – To urzędnicy średniego szczebla, pułkownicy. Uważają, że w żadnej sprawie Rosja nie powinna ustępować ani o krok”.
La verità tuttavia serve ai polacchi quanto ai russi:
“Gesty rosyjskiego przywódcy pod adresem Polaków są równie ważne dla samych Rosjan”. „Powinniśmy znać prawdę – ona jest potrzebna – i Polakom, i nie w mniejszym stopniu obywatelom naszego kraju, Rosjanom, ponieważ nasza historia jest związana wydarzeniami tragicznymi, przez które cierpieli ludzie, olbrzymia liczba ludzi” – mówił Miedwiediew. Bo podczas represji (stalinowskich) zginęła też olbrzymia liczba obywateli rosyjskich. “Będziemy kontynuowali naszą współpracę w tej sprawie. Myślę, że w rezultacie końcowym to będzie sprzyjało zamknięciu najbardziej skomplikowanych spraw w naszych stosunkach” – zaznaczył rosyjski prezydent. Jak dodał, te “komplikacje” nie dotyczą tylko tematu Katynia, ale również wcześniejszego okresu. “Mam na myśli wojnę domową w naszym kraju, gdy dziesiątki tysięcy czerwonoarmistów, którzy znaleźli się w Polsce, zniknęli albo zginęli i w tych sprawach też trzeba prowadzić dialog” – podkreślał Miedwiediew. Sikorski: „Już możemy być jednak dumni, bo podnosząc w odpowiedzialny sposób sprawę zbrodni na polskich oficerach, pomagamy Rosji w destalinizacji jej pamięci historycznej. A to nie dotyczy już tylko stosunków polsko-rosyjskich, lecz całego świata”.
Ancora una volta va sottolineato il ruolo e il lavoro dietro le quinte del Gruppo „Affari Difficili” (Vedi), anche se riguarda solo una ristretta élite:
„Tuż przed powitaniem Miedwiediewa w Warszawie współprzewodniczący Polsko-Rosyjskiej Grupy ds. Trudnych prof. Anatolij Torkunow i prof. Adam Daniel Rotfeld przedstawili książkę “Białe plamy – czarne plamy” o stosunkach polsko-rosyjskich w XX w. Trwają starania, by w Polsce została ona rozesłana do wszystkich bibliotek szkolnych. Szuka na to środków Ministerstwo Edukacji. - Nie usunęliśmy wszystkich przeszkód historycznych, ale pokazalismy drogę, jak to zrobić – mówi o publikacji prof. Torkunow. – Najważniejsze, żeby polsko-rosyjską historią zajęli się teraz historycy, a nie politycy. Największe nieszczęścia rodzą się tam, gdzie polityką historyczną zajmują się politycy, a nie uczeni.
Anche ambienti russi (Memorial) spingono le autorità russe a chiudere i conti con la storia russo-polacca:
“By przekonać prezydenta do odtajnienia wszystkich akt, Memoriał opublikował w listopadzie w “Nowej Gaziecie” obszerny tekst o tym, co Rosja powinna zrobić w sprawie Katynia. Był to kolejny apel do prezydenta Miedwiediewa, by wreszcie zakończył tę sprawę. I najwyraźniej został on usłyszany, czego wyrazem uchwała Dumy”… Część działaczy Memoriału twierdzi jednak, że opracowanie imiennej listy nie jest konieczne do rehabilitacji polskich oficerów. – Rehabilitacja jest decyzją polityczną – mówi Nikita Pietrow. – Nie ma znaczenia, że co do kilku nazwisk są wątpliwości. To promil wszystkich ofiar Katynia. Po ogłoszeniu politycznej decyzji o rehabilitacji, prokuratury Polski i Rosji mogłyby dostać polecenie, by opracować wspólną listę ofiar i wyjaśnić wątpliwości. Ale najważniejsze jest, by nastąpił ten najważniejszy krok – wyraźna deklaracja o rehabilitacji.
Poco si ragiona sul fatto che sull’atteggiamento russo hanno sicuramente influito la positiva realtà economica della Polonia e il positivo sviluppo dei rapporti polacco-ucraini.
—————–
Background

Amerykanie zauważają, że rząd Donalda Tuska – przekonany, że UE ma większy wpływ na Moskwę niż poszczególne kraje członkowskie – porzucił “konfrontacyjną retorykę swoich poprzedników i próbował budować koalicję wśród państw członkowskich”. Wskazują nawet na “dojrzałość polityki polskiej w UE”…. Amerykanie oceniają, że Polska staje się “coraz aktywniejszym graczem w regionie, a od 1989 r. z kraju przyjmującego pomoc stała się państwem dostarczającym jej, pomagając nam we wspieraniu reform w regionie” oraz że może być niezawodnym sojusznikiem USA.

Amerykanie zauważają (Wikileaks), że rząd Donalda Tuska – przekonany, że UE ma większy wpływ na Moskwę niż poszczególne kraje członkowskie – porzucił “konfrontacyjną retorykę swoich poprzedników i próbował budować koalicję wśród państw członkowskich”. Wskazują nawet na “dojrzałość polityki polskiej w UE”.
Si riconosce all’evidenza alla Polonia un nuovo status/ruolo internazionale:
“Wczoraj prezydent Miedwiediew, dzisiaj prezydent Niemiec (Christian Wulff), a pojutrze prezydent (Barack) Obama.

Polish-Russian relations, described by Polish President Bronislaw Komorowski as being a thousand years old, have had their ups and downs in the last 20 years, since Poland became the first Soviet satellite to overthrow communism. This is an overview of some key events:

1992 – Russian President Boris Yeltsin released secret clauses of the 1939 Molotov-Ribbentrop pact between Nazi Germany and the Soviet Union that showed they agreed to carve up Poland at the outbreak of World War Two. Yeltsin also gave Poland documents showing Soviet leader Josef Stalin ordered the execution of thousands of Polish prisoners of war at the Katyn forest in the western Soviet Union.
1993 – Yeltsin visited Poland and was feted by the hero of the Polish anti-communist struggle, President Lech Walesa. Walesa obtained Yeltsin’s declaration that Russia would not object to Polish NATO entry – which caused an outcry in Moscow. The Kremlin backtracked and launched a drive to warn the alliance against accepting its former satellites.
1999 – NATO admitted Poland, Hungary and the Czech Republic.
2004 – Poland joined the European Union. President Aleksander Kwasniewski met Russian counterpart Vladimir Putin. Ties strained over Polish reluctance to allow Russian energy companies buy Polish peers.
Kwasniewski infuriated Putin by leading the EU mediation in Ukraine after the rigged presidential election there in December 2004. A re-run resulted in victory for pro-Western candidate, Viktor Yushchenko.
2005 – Conservative Law and Justice led by brothers Lech and Jaroslaw Kaczynski won power in Poland, taking a sharply anti-Russian course. Moscow imposed ban on Polish farm imports.
Russian gas monopoly Gazprom and its German partners agreed to build an undersea gas pipeline bypassing Poland. Radoslaw Sikorski, then defence minister, now foreign minister, compared the agreement to the Molotov-Ribbentrop Pact.
2007 – Poland declared it was ready to host a US missile defence system, sparking furious reaction from Putin. In May, Poland blocked talks on a new EU-Russia strategic partnership over the meat ban.
In October 2007, center-right Civic Platform party won a parliamentary election, with its leader and future prime minister Donald Tusk promising to improve ties with Russia. In November, Poland lifted a veto on Russia’s talks to join the Organisation for Economic Cooperation and Development.
In February 2010, Poland approved a long-delayed gas deal with Russia ensuring higher deliveries until 2037, with the settlement still awaiting a final rubber stamp.
On April 10, Polish President Kaczynski, his wife and 94 officials were killed in a plane crash on their way to a ceremony in Russia’s Katyn forest marking the anniversary of the killings. Relations between the neighbours improved.

pdf

Share/Save