Polonia mon amour

Ciao Chopin

Paolo Morawski — Mon, 01 Mar 2010 09:40:27 +0000

Non disturbate il silenzio di Chopin. Un concerto a Varsavia per il duecentenario
LE CELEBRAZIONI PER I 200 ANNI DELLA NASCITA – L’omaggio della sua Polonia che allora non c’era
SANDRO CAPPELLETTO, La Stampa 1/3/2010
ZELAZOWA WOLA E VARSAVIA — E’ nato qui. Questo è l’atto di battesimo. In questa chiesa si sono sposati i genitori, in quest’altra la sorella. Questa è la sua stanza, ecco la prima Mazurka, scritta quando aveva otto anni. I polacchi non amano Chopin, lo venerano. E il giorno è oggi: Fryderyk Chopin (pronunciato alla polacca, naturalmente: accento sulla «o» e dicendo la «i») nasceva il 1 marzo 1810 in questo villaggio a sessanta chilometri da Varsavia, dove il padre Nicholas, francese, lavorava come precettore per i figli del conte Sharbek. O almeno il 1° marzo era il giorno in cui a casa festeggiavano il suo compleanno, mentre il registro parrocchiale riporta la data del 22 febbraio.
In nessuna altra nazione al mondo si può trovare un sentimento simile nei confronti di un artista. Non gli italiani con Verdi, non gli austriaci con Mozart, non i tedeschi verso Beethoven. Forse perché quando c’era Chopin, non c’era ancora la Polonia, e la sua musica ne evocava l’assenza e il desiderio. «Non disturbate il silenzio» è scritto all’ingresso del Parco Lazienki, un giardino pubblico di Varsavia molto vasto e curato. Al centro, un monumento in bronzo: un salice piangente china i suoi rami fino a confonderli con i capelli di Chopin. Qui, circondata da migliaia di rose, soltanto alla sua musica è concesso di rompere quell’invocato e rispettato silenzio.
Da questa mattina si fa la coda alla Chiesa della Santa Croce, nel centro di Varsavia, dove, all’altezza del primo pilastro di sinistra della navata principale, si può vedere l’urna che custodisce il cuore. La sorella Ludwika esaudì un preciso desiderio di Fryderyk; poi venne scritto l’epitaffio: «Dov’è il tuo tesoro, lì c’è il tuo cuore. A Chopin, i suoi connazionali». Il corpo è sepolto a Parigi, dove l’artista diventato, come il perfettamente coetaneo Robert Schumann, l’immagine dell’essenza del romanticismo, visse da quando aveva venti anni e nemmeno per altri venti. Non ritornò mai in patria, per una lontananza che sembra averne accentuato la presenza, l’affetto.
La Polonia di oggi celebra la memoria di Chopin con uno straordinario investimento promozionale, che culmina ad agosto con un festival lungo un mese dedicato, anche, alla sua presenza nell’Europa di oggi e ad ottobre con la nuova edizione del Concorso Internazionale di pianoforte. Ieri sera Daniel Barenboim – osannato – ha dedicato a Chopin un intero recital nella sala della Filarmonica di Varsavia, oggi i concerti non si contano, mentre alla «Casa Polonia» si completa il più assoluto degli omaggi: nove giorni interi, dal 22 febbraio a oggi, per 216 ore di musica di Chopin suonata continuamente, senza un attimo di riposo da decine e decine di pianisti. Oggi si inaugura anche il rinnovato Museo, dove sono raccolti manoscritti, partiture, oggetti appartenuti al musicista che, come ha dichiarato Maurizio Pollini, «ha saputo scrivere le cose più belle per la tastiera del pianoforte». E alle 20, alla presenza delle massime autorità, inizia al Teatro Wielki il «Concerto di gala»: tre pianisti, che suoneranno fortepiani e pianoforti di epoche e struttura diverse, due orchestre, due direttori.
Un omaggio imponente e intelligente, per far comprendere al pubblico come sia cambiato il suono della musica di Chopin. Lui, detestava suonare in sale troppo grandi, sapeva che la fragilità – pesava 40 chili! – delle sue braccia e mani non gli consentiva di raggiungere quella potenza che la sua musica avrebbe richiesto. E invidiava a Franz Liszt la potenza con cui interpretava i suoi Studi.
In Italia, lo ricorda Radio Tre con una giornata tutta nel segno della sua musica e delle sue parole, con letture dalle bellissime lettere, che culminerà, alle otto della sera, con il collegamento in diretta per il concerto di Varsavia.
«Le petit Chop» non avrebbe gradito tale clamore; era riservato, pudico, intollerante di ogni eccessiva esibizione di sè. Al punto che, per non farsi vedere consumato dalla tisi, decise di lasciare la «Padrona di casa», come si divertiva a chiamare George Sand, e di rintanarsi a Parigi, per morire da solo. Lasciando una musica che, definitivamente sottratta ad ogni superficiale ipotesi carezzevole di arredamento salottiero, si propone a noi oggi nella sua stupefacente maestria tecnica, consapevolezza formale e intatta potenza emotiva.

pdf

Share/Save

Tempi di vacche magre

Paolo Morawski — Wed, 24 Feb 2010 17:45:00 +0000

L’Europa scende in piazza – titola The Independent
Alle prese con licenziamenti diffusi e cupe previsioni di uno stallo nella ripresa dalla recessione, l’Europa sta affrontando un’ondata di scioperi senza precedenti. Da Dublino ad Atene i lavoratori contestano i tagli al bilancio e le politiche di riduzione salariale. Segnalato da

pdf

Share/Save

Disoccupazione in Polonia al 12,7%

Paolo Morawski — Wed, 24 Feb 2010 10:11:22 +0000

W styczniu bezrobocie wyniosło 12,7 proc. Najgorzej ma Pomorskie. Tak źle nie było od czerwca 2007. W styczniu pracy nie miało 12,7 proc. osób. Najbardziej oberwało Pomorskie, gdzie liczba bezrobotnych w ciągu roku wzrosła aż o 62 proc.! Vedi

pdf

Share/Save

Incontro con Varlam Salamov

Paolo Morawski — Wed, 17 Feb 2010 14:38:06 +0000

Arcipelago Salamov. Un grande scrittore nell’inferno del Gulag
Mercoledi 24 febbraio 2009, alle 17,30, a Trento, nella Sala degli Affreschi della Biblioteca comunale (Via Roma 55) il Centro Studi sulla Storia dellEuropa Orientale organizza l’incontro-dibattito Arcipelago Salamov. Un grande scrittore nell’inferno del Gulag. Intervengono Giovanni Bensi e Sergio Rapetti.
Con i Racconti della Kolyma, Varlam Salamov viene ad occupare un posto di assoluto rilievo nella letteratura russa del Ventesimo secolo. Salamov non è solo un grande letterato: egli ci racconta la quotidianità del Gulag e il suo orrore assoluto. Nella sua riflessione , ha osservato Stefano Garzonio, dove il lager si pone come il male assoluto, Salamov tende a superare il concetto stesso di “letteratura”, attraverso la brevità, la semplicità, la chiarezza dell’esposizione. Ne deriva una sorta di etnografismo basato sul dettaglio quotidiano, dietro il quale si cela l’idea che “ciò che si soffre con il proprio sangue si realizza sulla carta come documento dell’anima”.
I suoi Racconti della Kolyma costituiscono una testimonianza irripetibile, tanto da spingere il grande regista Andrei Tarkovskii ad annotare nei suoi Diari. Martirologio: “Salamov ci racconta della sofferenza con una verità e un’integrità tali, le sue uniche armi sono queste, che ci costringe a soffrire con chi è stato all’Inferno e inchinarci a lui. Dante era temuto e rispettato perché era stato all’Inferno! Ma era un inferno immaginario il suo, mentre Salamov ha conosciuto l’Inferno vero. Ed è risultato ben più terribile”. Un inferno, il lager, il Gulag, che per Salamov è fatto a somiglianza del mondo, così che lo scrittore riesce a indagare profondamente il processo di disumanizzazione di cui è permeato l’universo concentrazionario.
Alcune mie vite (sottotitolo: Documenti segreti e racconti inediti), è il volume da poco pubblicato dalla Mondadori, a cura di Francesco Bigazzi, Sergio Rapetti e Irina Sirotinskaja. In questo libro sono raccolti dei materiali inediti nel nostro paese (fra cui quelli relativi ai tre cosiddetti processi subiti dallo scrittore). Bigazzi rievoca la scoperta dei documenti negli archivi dell’ex KGB. Rapetti tratteggia un magistrale ritratto dello scrittore, affrontando i temi centrali della sua esperienza spirituale e creativa, e fornisce al lettore uno strumento affinato per avventurarsi nel mondo artistico e spirituale di Salamov, descrivendone la complessa e rigida struttura morale, dall’entusiasmo del giovane rivoluzionario alla essenziale, laconica, precisione del prigioniero nel suo accostarsi alla memoria, al mondo, alla vita.
Liberato dal Gulag dopo la morte di Stalin, Salamov vivrà un’esistenza precaria, segnata da problemi di salute e dai dolori famigliari (la separazione dalla moglie e la figlia che lo rinnega). In questi anni sarà completamente assorbito dal lavoro sui Racconti della Kolyma. Nel 1979 per le sue precarie condizioni fisiche viene trasferito in un pensionato per anziani, cui seguì, nel gennaio 1982, il forzoso trasferimento in un ospedale psichiatrico, dove morì pochi giorni dopo.
“Elemento socialmente nocivo”, Salamov sarà “riabilitato” dalle strutture burocratiche del potere solo nel 2000. La sua grandezza era già stata da tempo riconosciuta fuori dall’Unione Sovietica e dalla Russia. Già nel 1978 Piero Sinatti tradusse in italiano una sua raccolta di racconti.
A discutere sullo scrittore e su questo volume, intervengono Giovanni Bensi e Sergio Rapetti, mercoledi 24 febbraio 2009, alle 17,30, a Trento, nella Sala degli Affreschi della Biblioteca comunale (Via Roma 55).
Alcune mie vite di Varlam Salamov è pubblicato da Mondadori (pp. 304, Euro 25,00)

pdf

Share/Save

L’UE e la Grecia: non è banale

Paolo Morawski — Thu, 11 Feb 2010 11:06:50 +0000

Il Sole 24 Ore: “Parigi e Berlino aiutano Atene. Oggi al summit l’annuncio di prestiti bilaterali concertati a livello Ue. Issing: ci sarà un effetto domino. La notizia del piano franco tedesco che verrà presentato oggi da Berlino e Parigi prima del Consiglio europeo di Bruxelles per salvare la Grecia è notizia da prima pagina anche per il Corriere della Sera. Da segnalare sul Corriere della Sera una intervista all’ex ministro dell’Economia del governo Prodi, Padoa Schioppa, che dice: “niente salvataggi gratis, ma l’Europa non può abbandonare Atene”. L’interesse è comune – dice. “Eviteremo reazioni a catena, ma dovranno accettare limitazioni di sovranità”…. Ritagli da RASSEGNA ITALIANA, di Ada Pagliarulo, Paolo Martini, del 11 febbraio 2010

pdf

Share/Save

Russia-Polonia: nuovo gesto

Paolo Morawski — Wed, 10 Feb 2010 07:06:32 +0000

Pamiętamy o przeszłości, myślimy o przyszłości
Bogdan Borusewicz*, Siergiej M. Mironow**, GW 2010-02-09
Wspólny artykuł marszałków senatów Polski i Rosji
Premierzy naszych krajów na Westerplatte, podczas międzynarodowej uroczystości 1 września 2009 roku, upamiętniającej 70. rocznicę wybuchu II wojny światowej podkreślali, iż Polacy i Rosjanie – to dwa dumne wielkie narody. Ich losy nieraz ściśle splatały się w historii, która beznamiętnie przechowuje jasne i mroczne karty relacji rosyjsko-polskich. Nie ma w tym nic dziwnego. Tak często bywa między sąsiednimi krajami, jakimi od wieków były Rosja i Polska.
Pamiętamy o zwycięstwie polskich rycerzy i pułków smoleńskich w bitwie z zakonem krzyżackim pod Grunwaldem, którego 600-lecie przypada latem tego roku.
Niezapomniane są też karty niedawnej przeszłości. Nasze narody wraz z innymi państwami koalicji antyhitlerowskiej walczyły przeciwko wspólnemu wrogowi podczas drugiej wojny światowej – faszyzmowi, który uwłaczając ludzkiej godności, popełniał potworne zbrodnie przeciw człowieczeństwu, nieznane wcześniej w dziejach naszej cywilizacji.
Ale narody Rosji i Polski znały też bolesne okresy wzajemnej obcości. Po dziś dzień w sercach ludzi żywe są tragedie spowodowane przez represje stalinowskie, dla których nie ma usprawiedliwienia. Pamięć o tych niewinnych ofiarach jest tak samo święta jak pamięć o zwycięstwach. Niedopuszczalne jest usprawiedliwienie tych, którzy niszczyli również własny naród.
Naszym moralnym obowiązkiem jest pamięć o naszej przeszłości. Jednakże każdy naród ma swą “pamięć historyczną”, odmienne spojrzenie na dzieje. Najważniejsze, że teraz wspólnie myślimy o przyszłości. W ostatnich latach pojawiło się szczególnie dużo artykułów prasowych, opublikowano masę dokumentów, odbyły się liczne konferencje naukowe i spotkania intelektualistów. W większości ich celem jest znalezienie odpowiedzi na podstawowe pytanie: jak mamy dyskutować i rozmawiać o wspólnej historii, jak traktować jej niekiedy bolesne i tragiczne karty, by nie pozostawić kolejnym pokoleniom brzemienia, które ciążyłoby na naszych relacjach. W przeszłości podobne problemy też zajmowały umysły wybitnych Polaków i Rosjan.
Cieszy nas, że po dwudziestu latach od historycznych zmian w Europie Środkowej i Wschodniej zapoczątkowanych powstaniem “Solidarności” i pierestrojką Michaiła Gorbaczowa, stosunki Polski i Rosji wchodzą na nową drogę rozwoju. Należy je wypełnić konkretną treścią: aktywnymi kontaktami politycznymi, wymianą gospodarczą i kulturalną, więziami elit intelektualnych, młodzieży i zwykłych obywateli. Popieramy deklaracje rządów obu krajów o gotowości rozwijania naszych relacji we wszystkich tych kierunkach.
Nie może nas nie satysfakcjonować również to, że mimo światowego kryzysu finansowego i gospodarczego współpraca ekonomiczna między Polską i Rosją nadal się rozwija. To dobra oznaka, że ta sfera działalności jest najbardziej odporna na chwilową koniunkturę polityczną.
Współpraca ekonomiczna i wymiana handlowa określa jasno i perspektywicznie interesy obu stron. Właśnie na takiej pragmatycznej i wzajemnie korzystnej podstawie chcemy budować nasze relacje. Zamierzamy obronić je przed próbami destabilizacji podejmowanymi przez siły, którym zależy, by między Polską a Rosją istniały stosunki przypominające najtrudniejsze okresy naszej wspólnej historii.
Symbolicznym znamieniem normalizacji stosunków między Polską a Rosją stało się Forum Regionów zorganizowane w Moskwie we wrześniu 2009 roku pod patronatem Rady Federacji i Senatu RP. Wzięli w nim liczny udział przedstawiciele obu krajów, odbyły się ożywione dyskusje, które wyjawiły pragnienie kontynuacji i rozszerzenia naszego współdziałania. Forum naocznie potwierdziło, że takie kontakty są potrzebne. Liczymy, że ten sam duch współpracy i wzajemnej życzliwości będzie panował również podczas drugiego Forum Regionów, które ma się odbyć w maju 2010 roku w Polsce. Miejmy nadzieję, że do tego czasu niektóre struktury samorządowe staną się wzorem współpracy dla innych uczestników Forum.
Wymiana doświadczeń między organami samorządowymi oraz regionalnymi elitami z Polski i Rosji może nadać nową jakość tym stosunkom, odpolitycznić je, przybliżyć do zwykłego człowieka, przezwyciężyć negatywne stereotypy tkwiące w świadomości naszych narodów.
Za pozytywne uważamy rozpoczęcie dialogu między rosyjską Cerkwią prawosławną a Kościołem rzymsko-katolickim w Polsce, którego celem jest zbliżenie społeczeństw obydwu państw. To przypadek bezprecedensowy. Bardzo liczymy na kontynuację i pogłębienie tego procesu.
Rok 2010 obfituje w rocznice o ważnym znaczeniu dla Polaków i Rosjan. Nasze wzajemne stosunki sięgają w przeszłość. Nie sposób się z tym nie zgodzić. Zostawmy więc historię – historykom, politykom – politykę, zaś przyszłość – naszym narodom. Jeśli chodzi o historię, to dobry przykład współpracy stanowi wznowienie działalności polsko-rosyjskiej Grupy do Spraw Trudnych. Wyniki jej prac już dziś są znaczące. Polscy i rosyjscy uczeni potrafili stworzyć swoisty katalog kluczowych problemów polsko-rosyjskich XX wieku.
Z inicjatywy współprzewodniczących Grupy kontynuowane będzie poszukiwanie rozwiązania najtrudniejszych problemów, w tym w kontekście oceny moralno-politycznej tragedii katyńskiej. Powinniśmy wspólnie przeciwdziałać fałszowaniu prawdy historycznej oraz prowadzić działalność edukacyjną adresowaną do młodego pokolenia.
Mamy więc wrażenie, że w sferze oceny faktów historycznych – w tym tych najbardziej bolesnych – Polacy i Rosjanie są sobie coraz bliżsi. Zachowując pamięć o przeszłości, jesteśmy świadomi, że politycy istnieją nie po to, by badać historię, lecz po to, by wyciągać z niej wnioski z myślą o przyszłości. W takim duchu chcemy myśleć i działać. Jesteśmy przekonani, że na początku XXI wieku Polacy i Rosjanie dojrzeli do tego, by z wielowiekowej historii naszych relacji umieć czerpać i rozwijać co najlepsze. Tylko to otworzy przed naszymi narodami drogę ku przyszłości.
———-
*Bogdan Borusewicz jest marszałkiem Senatu RP
**Siergiej M. Mironow jest przewodniczącym Rady Federacji Zgromadzenia Federalnego Federacji Rosyjskiej (wyższej izby rosyjskiego parlamentu)
Artykuł ten ukazuje się jednocześnie w “Rosyjskoj Gaziecie” w związku z oficjalną wizyta marszałka Senatu Bogdana Borusewicza w Rosji w dniach 9-10 lutego

pdf

Share/Save

Il nuovo governo dell’UE

Paolo Morawski — Wed, 10 Feb 2010 07:00:00 +0000

KOMISJA BARROSA
przewodniczący KE:
José Manuel Barroso (Portugalia)
wiceprzewodniczący:
Catherine Ashton (Wlk. Brytania), szefowa dyplomacji, I wiceszefowa KE
Viviane Reding (Luksemburg), sprawiedliwość i prawa podstawowe
Joaquin Almunia (Hiszpania), konkurencja
Neelie Kroes (Holandia), społeczeństwo informacyjne
Antonio Tajani (Włochy), przemysł
Marosz Szefczovicz (Słowacja), administracja
Siim Kallas (Estonia), transport
członkowie:
Laszlo Andor (Węgry), zatrudnienie i polityka socjalna
Michel Barnier (Francja), rynek wewnętrzny
Dacian Ciolos (Rumunia), rolnictwo
John Dalli (Malta), zdrowie i ochrona konsumentów
Maria Damanaki (Grecja), rybołówstwo
Sztefan Fuele (Czechy), rozszerzenie i polityka sąsiedzka
Maire Geoghegan-Quinn (Irlandia), badania i innowacje
Kristalina Georgijewa (Bułgaria), pomoc humanitarna
Karel De Gucht (Belgia), handel
Johannes Hahn (Austria), polityka regionalna
Connie Hedegaard (Dania), polityka klimatyczna
Janusz Lewandowski (Polska), budżet UE
Cecilia Malmstroem (Szwecja), sprawy wewnętrzne
Günther Oettinger (Niemcy), energia
Andris Piebalgs (Łotwa), rozwój
Janez Potocznik (Słowenia), środowisko
Olli Rehn (Finlandia), polityka gospodarcza i monetarna
Algirdas Szemeta (Litwa), podatki i cła
Andrulla Wasiliu (Cypr), edukacja i kultura

NOTA: Janusz Lewandowski ma w nowej KE tekę średniej rangi, która odpowiada pozycji Polski w UE. Polskiej dyplomacji udało się też – to niezły wynik w tej prestiżowej konkurencji – wepchnąć Polaków do dziewięciu gabinetów nowych komisarzy UE. Ponadto Polka będzie też pracować w gabinecie Van Rompuya.

pdf

Share/Save

Krzysztof Skubiszewski (1926-2010)

Paolo Morawski — Tue, 09 Feb 2010 11:19:37 +0000

Zmarł Krzysztof Skubiszewski
Rotfeld: Strata dla polskiej dyplomacji
Rzeczpospolita, map 08-02-2010
Śmierć prof. Krzysztofa Skubiszewskiego to wielka strata dla polskiej dyplomacji – powiedział były szef MSZ Adam D. Rotfeld. Jak podkreślił, rola i znaczenie tego, co dokonał Skubiszewski, w miarę upływu czasu będą wzrastać.
Rotfeld wspominał, że poznał Skubiszewskiego w czasie studiów.
- Profesor Skubiszewski był recenzentem kilku moich prac, w tym pracy doktorskiej. Ani on, ani ja nie przypuszczaliśmy, że odegra w historii polskiej dyplomacji tak ważną rolę – powiedział.
Zdaniem Rotfelda, premier Tadeusz Mazowiecki dokonał właściwego wyboru powierzając w 1989 roku funkcję szefa dyplomacji Skubiszewskiemu.
- Podjął tę decyzję świadom tego, że jest to powszechnie szanowany, jeden z najwybitniejszych znawców prawa międzynarodowego nie tylko w Polsce, ale i w Europie – podkreślił.
- Kierunek, jaki profesor Skubiszewski nadał polskiej polityce zagranicznej, okazał się sprawdzony przez następne dwadzieścia lat – dodał.
Rotfeld zwrócił uwagę, że Skubiszewski jako szef dyplomacji stworzył podstawy formalno-prawne polityki zagranicznej naszego kraju zawierając porozumienia z wszystkimi sąsiadami Polski.
- Zadbał również o to, żeby Polska była obecna w czasie rozmów w Paryżu dotyczących zjednoczenia Niemiec – zaznaczył.
- Był człowiekiem, który miał niespożytą energię. Budził ogromne zaufanie wśród polityków – powiedział Rotfeld.
Skubiszewski zmarł w poniedziałek rano w Warszawie. Był ministrem spraw zagranicznych w latach 1989-1993 i znawcą prawa międzynarodowego. Miał 83 lata.
Skubiszewski był szefem dyplomacji w latach. 1989-1993. W 2002 roku został członkiem Papieskiej Akademii Nauk Społecznych.
Działał m.in. w “Solidarności” oraz Wielkopolskim Klubie Politycznym “Ład i Wolność”.
Tekę ministra spraw zagranicznych w rządzie Mazowieckiego otrzymał 13 września 1989 r. Później funkcję szefa polskiej dyplomacji pełnił w rządach Krzysztofa Bieleckiego, Jana Olszewskiego oraz Hanny Suchockiej – do października 1993 r., pozostając politykiem bezpartyjnym.
W listopadzie 1990 r. wraz z ówczesnym ministrem spraw zagranicznych RFN Hansem Dietrichem Genscherem podpisał traktat graniczny dotyczący uznania granicy na Odrze i Nysie Łużyckiej. Rok później podpisany został traktat o dobrym sąsiedztwie i przyjaznej współpracy.
Wraz z ówczesnymi ministrami spraw zagranicznych: Niemiec Hansem Dietrichem Genscherem i Francji Rolandem Dumas, zainicjował w latem 1991 r. współpracę w ramach Trójkąta Weimarskiego, jako forum trójstronnych konsultacji politycznych
Był autorem prac naukowych z dziedziny prawa międzynarodowego, doktorem honoris causa kilku uniwersytetów, kawalerem wielu odznaczeń polskich i międzynarodowych, w tym Orderu Orła Białego.
————–
Suchocka: Główny konstruktor konkordatu
Rzeczpospolita, map 08-02-2010
Wspaniała postać, główny konstruktor konkordatu – tak zmarłego Krzysztofa Skubiszewskiego wspominała ambasador RP przy Stolicy Apostolskiej, była premier Hanna Suchocka.
Suchocka, która była premierem w latach 1992-1993 i w której rządzie pracował Skubiszewski, podkreśliła, że jej współpraca z nim była wspaniała. Przypomniała, że znała go od lat 60., kiedy wykładał na Wydziale Prawa Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu, gdzie studiowała.
- Zachowałam jego obraz w oczach jako młodego docenta uniwersytetu, który był znany z tego przede wszystkim, że jeździł i wykładał na uniwersytetach zagranicznych – mówiła była premier.
Przywołując tamte czasy, zauważyła, że profesor Skubiszewski był “osobą niezależną, która miała swoje własne poglądy i która znajdowała się w trudnej sytuacji w okresie realnego socjalizmu”.
Wspomniała także wykłady, jakie prowadził w kościele dominikanów na temat praw człowieka.
- A potem przyszło mi pracować z panem ministrem Skubiszewskim i był to dla mnie wielki zaszczyt. Ja sama prosiłam go o to, aby został ministrem w moim rządzie, bo miałam do niego wielkie zaufanie. On się wahał, bo już był trochę zmęczony latami pracy w różnych rządach, ale zdecydował się pozostać – powiedziała Suchocka.
Zaznaczyła następnie: “to on był głównym konstruktorem konkordatu, który za mojego rządu podpisaliśmy” (28 lipca 1993 roku).
- Była to jedna ze wspaniałych postaci w naszej historii – podkreśliła Suchocka.
——————–
“Gazeta Wyborcza”: pozostanie w polskiej historii
Gazeta Wyborcza, 2010-02-09, ostatnia aktualizacja 2010-02-09 05:05
Profesor Krzysztof Skubiszewski był twórcą polskiej suwerennej polityki zagranicznej. Stał się od pierwszej chwili mocnym filarem mojego rządu. Szybko przekonałem się, że istnieje między nami pełna zbieżność poglądów na to, jak tę politykę należy prowadzić – wspomina na łamach “Gazety Wyborczej” Tadeusz Mazowiecki. Zdaniem byłego premiera, chodzi zwłaszcza o czas gdy byliśmy pierwsi i jeszcze samotni w rozpoczynających się w 1989 r. przemianach w Europie, i później – gdy szło o kształtowanie ciągle jeszcze niepewnej, ale nowej konstrukcji europejskiej. Tę politykę umacniała także osobista klasa i styl postępowania ministra Skubiszewskiego, który u wszystkich partnerów bliskich i dalekich budził uznanie dla swoich kompetencji i wielkiej kultury, jaka go cechowała. “Ten styl wpajał polskiej dyplomacji, którą trzeba było budować od nowa” – pisze Tadeusz Mazowiecki w “Gazecie Wyborczej”.
———————-
Skubiszewski – pierwszy dyplomata
Bartosz T. Wieliński, Gazeta Wyborcza 2010-02-09
Jako szef polskiej dyplomacji Krzysztof Skubiszewski wierzył w polsko – niemiecką wspólnotę interesów. Po 20 latach historia przyznała mu rację
Prof. Krzysztof Skubiszewski nominowany na szefa MSZ w rządzie Tadeusza Mazowieckiego 12 września 1989 r. wchodzi do pałacyku ministerstwa przy Foksal. Nazajutrz rząd ma zostać zaprzysiężony. Skubiszewski w Warszawie nie ma jeszcze gdzie mieszkać. Będzie nocował w pałacyku, na kanapie na piętrze. Ledwie przekroczył próg, dzwoni telefon. Na linii Bonn.
Szef zachodnioniemieckiej dyplomacji Hans -Dietrich Genscher chce rozmawiać o obywatelach NRD, którzy przez Odrę uciekają do Polski, do warszawskiej ambasady RFN. – Będziecie ich odsyłać? – pyta Niemiec. To pierwsza dyplomatyczna rozmowa w karierze profesora.
Skubiszewski i Mazowiecki mają problem. Między krajami obowiązuje porozumienie o odsyłaniu złapanych zbiegów. Enerdowcy domagają się jego respektowania, podobno kilka osób już im wydano. Naciska na to kontrolowane przez komunistów MSW. Za Odrą zbiegów czeka proces i nawet osiem lat odsiadki. Skubiszewski odmawia. Uciekinierzy bez przeszkód docierają do Warszawy. Potem specjalnymi pociągami ruszają do RFN. Skubiszewski i Genscher będą odtąd przyjaciółmi.
- Profesor mówił, że mamy mimo wszystko wspólnotę losu. Kilka lat wcześniej Niemcy wysyłali do Polski miliony paczek z żywnością. W1989r. mogliśmy się za to zrewanżować -mówi Marek Prawda, wówczas działacz Komitetu Obywatelskiego, dziś ambasador RP w Berlinie. To Skubiszewski przyjął go do pracy w dyplomacji. -Był przekonany, że bliskie stosunki z Niemcami są kluczowe, jeśli Polska ma znaleźć sobie w Europie nowe miejsce -mówi Prawda. Dwa tygodnie temu do ambasady zaprosił Niemców, którzy 20 lat temu uciekali przez Odrę. O ówczesnym polskim ministrze mówili w samych superlatywach. Sam Skubiszewski z powodu choroby do Berlina nie przyjechał.
Minister od spraw przełomowych
4 września 1989r. Skubiszewski nie usłyszał od Mazowieckiego propozycji objęcia teki szefa MSZ, tylko polecenie. Słowa premiera: “proponuję panu stanowisko ministra”, były grzecznościową formułką. Skubiszewski wił się, wskazywał godniejszych kandydatów. Premier nie chciał ustąpić. PZPR domagała się swojego szefa dyplomacji. Aby wyrwać komunistom to stanowisko, Mazowiecki potrzebował kandydata, którego zaakceptuje prezydent Jaruzelski. A ten Skubiszewskiego znał. Profesor w drugiej połowie lat 80. zgodził się wejść do powołanej przez Jaruzelskiego Rady Konsultacyjnej przy Przewodniczącym Rady Państwa. Chciał w ten sposób wpływać na władze, by w obliczu kryzysu PRL poszły na ustępstwa wobec opozycji. W stanie wojennym Skubiszewski działał w prymasowskiej Radzie Społecznej. W “Solidarności” był tylko szeregowym członkiem. Od lat 50. był związany z Uniwersytetem im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, gdzie studiował, a potem wykładał prawo międzynarodowe. Za potępienie antysemickich czystek i inwazji Układu Warszawskiego na Czechosłowację w1968r. przez lata odmawiano mu profesury.
Gdy we wrześniu 1989r. wchodził do gmachu MSZ, był tam jedyną niezwiązaną ze starym reżimem osobą. W resorcie ostro zamachnął się miotłą. Na miejsce zwalnianych przychodzili ludzie z uniwersytetów figurujący w “notesie Geremka”. Ze starego układu minister zostawił jednak sporo fachowców średniego szczebla. Bez nich – jak tłumaczył – nie dało się pracować. Skubiszewskiego po latach krytykowano jednak, że nie wyczyścił resortu do końca.
- Potrafił rozmawiać z europejskimi politykami. Jego elegancja była legendarna, podobnie jak erudycja. Jako prawnik międzynarodowy zdobył uznanie, zanim został ministrem -wspomina Janusz Reiter, pierwszy ambasador III RP w Niemczech, dziś prezes Centrum Stosunków Międzynarodowych. Grzegorz Dziemidowicz, wieloletni rzecznik Skubiszewskiego, przypomina sobie spotkanie z szefem brytyjskiej dyplomacji Douglasem Hurdem. – Skubiszewski wykładał, jaka powinna być polityka Zachodu wobec Warszawy. Hurd tylko dopowiadał: “Tak, panie ministrze, zupełnie się z panem zgadzam”.
Tydzień po powołaniu rządu podpisał pierwszą umowę międzynarodową, o współpracy gospodarczej z EWG. Przemawiał po francusku. Rok później podczas konferencji “dwa plus cztery” poświęconej zjednoczeniu Niemiec był jedynym dyplomatą, który nie nosił słuchawek. Mówił biegle po angielsku, francusku, niemiecku i rosyjsku.
Dziennikarze z tamtych lat wspominają go jednak jako człowieka dość sztywnego. Pracę traktował jako służbę. Zrezygnował z ochrony i dodatków do pensji. Mówił, że Polska to kraj na dorobku i trzeba liczyć każdą złotówkę.
Wobec współpracowników utrzymywał dystans. Chciał wszystkiego dopilnować sam. – Potrafił w nieskończoność poprawiać teksty, nawet te, które sam napisał. Pamiętam exposé, w którym ostatnią poprawkę naniósł, odczytując je z sejmowej mównicy – mówi Dziemidowicz.
Na zachód przez Niemcy
Gdy zaczynał pracę, w Polsce stacjonowała ciągle Armia Czerwona. Rumuński dyktator Nicolae Ceausescu nawoływał do udzielenia Polsce bratniej pomocy, palił się do tego Erich Honecker. Nowy minister miał za zadanie uspokajać sojuszników.
“Skubiszewski, bezpartyjny znawca prawa, katolik, ale nie klerykał, krytyczny wobec reżimu uczony, ale nie jawny antykomunista, potrafi słuchać, ale nie daje się przegadać. Uosabia zarówno zmianę, jak i ciągłość w polskiej polityce zagranicznej” – pisał jesienią 1989 r. niemiecki tygodnik “Die Zeit”.
Sam minister w zeszłorocznym wywiadzie dla “Gazety” tłumaczył, że nie dało się następnego dnia po utworzeniu rządu Mazowieckiego wystąpić z Układu Warszawskiego. – Układ trzeba było najpierw osłabić, a później go zlikwidować – za zgodą wszystkich stron. Czyli przekonać także ZSRR, że Układ jest martwy – mówił. Krytycy rządu Mazowieckiego zarzucali mu potem, że prowadził wobec ZSRR zbyt łagodną politykę i przez pierwsze miesiące dążył do “finlandyzacji” Polski. -Bzdura. Już wtedy Skubiszewski szykował zwrot na Zachód i planował wejście do NATO. My w NRD byliśmy wobec tego sceptyczni, a on nie widział dla swojego kraju innej alternatywy. Tyle że trzeba to było robić z wyczuciem, bo na takie zmiany nie był gotowy ani Zachód, ani Moskwa – mówi Markus Meckel, działacz enerdowskiej opozycji i ostatni szef MSZ wschodnich Niemiec. Skubiszewskiego poznał w1990r., gdy w pierwszą podróż po objęciu urzędu udał się do Polski.
W lipcu 1991 r. podpis Skubiszewskiego znalazł się pod dokumentem rozwiązującym Układ Warszawski. Pół roku później rozpadł się ZSRR. Skubiszewski od zera budował stosunki z nowymi państwami. W maju 1992 r. na Kremlu na gorąco poprawiał umowę o wycofaniu wojsk rosyjskich z Polski. Chodziło o zapisy o utworzeniu polsko-rosyjskich spółek joint venture na terenie byłych sowieckich baz. Gdyby przeszły, w Polsce bez przeszkód zakładano by rezydentury rosyjskiego wywiadu i mafii. Rok później razem z prezydentem Wałęsą upili rosyjskiego prezydenta Borysa Jelcyna, dzięki czemu ten zgodził się na wejście Polski do NATO.
- Będziemy o tyle skuteczni na Wschodzie, o ile skuteczni będziemy na Zachodzie – powtarzał minister. A według niego droga na Zachód wiodła przez Niemcy. Janusz Reiter: – O konieczności nowego otwarcia w stosunkach z Niemcami mówił długo przed upadkiem komunizmu. O niemieckich zbrodniach bynajmniej nie chciał zapominać. Z historii wyciągał wniosek, że trzeba się pojednać i współpracować.
O uznanie zachodniej granicy
11 listopada 1989r. kanclerz Helmut Kohl wspólnie z Mazowieckim uczestniczyli w mszy pojednania w Krzyżowej. Świat obiegły zdjęcia polityków padających sobie w ramiona.
Problemem była jednak granica na Odrze i Nysie. Kohl po upadku muru dawał do zrozumienia, że zjednoczone Niemcy ją uznają. Oficjalnie nie chciał tego jednak potwierdzić, bo bał się reakcji konserwatywnego skrzydła swojej partii – CDU. Wypędzeni i konserwatyści z Bawarii głośno dopominali się wówczas, by kwestię granic otworzyć, domagać się od Polski odszkodowań za mienie, a nawet negocjować zwrot części Śląska i Pomorza. W ogłoszonym przez Kohla dziesięciopunktowym planie zjednoczenia Niemiec o granicach nie było słowa. – Kohl upierał się, aby z tym poczekać. Skubiszewski był tym dotknięty. Nie obraził się jednak, tylko zabrał do roboty. A negocjatorem to on był twardym – wspomina Meckel.
O warunkach zjednoczenia Niemiec miała latem 1990r. zdecydować konferencja “dwa plus cztery” (RFN, NRD oraz USA, Wielka Brytania, Francja i ZSRR). Skubiszewski nagabywał polityków, którzy mieli wziąć udział w spotkaniu. – Chodziłem od ministra do ministra, mówiąc, że jesteśmy przychylnie nastawieni do zjednoczenia, lecz wszelka wątpliwość co do zachodniej granicy Polski powinna być usunięta – wspominał w wywiadzie dla “Gazety”. Jego upór przyniósł efekty. Polskę dopuszczono do udziału w paryskiej części konferencji poświęconej granicom. 14 listopada 1990 r. zatwierdził je polsko-niemiecki traktat. W ceremonii jego podpisania nie uczestniczył jednak Helmut Kohl. Niemiecki kanclerz ciągle obawiał się reakcji swojej partii i wysłał do Warszawy Genschera. “Podpisanie traktatu wiązało się z ciężarem naszej historii. Dlatego poprosiłem Skubiszewskiego, by odstąpić od zwyczaju i po ceremonii nie podawać napoi. To nie był czas i miejsce na szampana. Skubiszewski mnie zrozumiał” – zanotował Genscher w pamiętnikach.
Reiter: – Genscher i Skubiszewski należeli do tej samej starej szkoły. Darzyli się szacunkiem i zaufaniem. Tak wpływowych duetów w historii Europy było niewiele.
W1991 r. w Weimarze Genscher i Skubiszewski wraz z szefem francuskiego MSZ Rolandem Dumasem założyli Trójkąt Weimarski – forum, na którym Francja i Niemcy miały pomagać Polsce integrować się z Zachodem.
Berlin do końca był adwokatem Polski w drodze do UE. Trójkąt nie spełnił jednak pokładanych w nim nadziei – głównie dlatego, że przestali się nim interesować Francuzi. W 2006 r. nie udała się próba jego odnowienia. Na szczyt do Weimaru nie pojechał prezydent Lech Kaczyński. Oficjalnie z powodu choroby, nieoficjalnie z powodu złośliwej satyry zamieszczonej przez niszowy niemiecki dziennik. Skubiszewski oraz siedmiu jego następców publicznie skrytykowało za to Kaczyńskiego. W odwecie Antoni Macierewicz z PiS nazwał ich “sowieckimi agentami”. Kaczyński na te słowa nie zareagował.
Jak wszyscy wybitni Polacy, Skubiszewski nie uniknął nikczemnych zarzutów. W 1992 r. był ofiarą nagonki lustracyjnej, jego nazwisko znalazło się na liście Macierewicza. Nie odpowiadał na oskarżenia prawicy, że ulegał szantażowi Niemców, którzy mieli wiedzieć o jego rzekomych powiązaniach z komunistyczną bezpieką.
W 1991r. wynegocjował traktat o dobrym sąsiedztwie i przyjaznej współpracy. Oskarżano go, że dokument pomijał drażliwe tematy, jak np. rezygnację przez Niemcy z odszkodowań za pozostawione nieruchomości. -Wynegocjowaliśmy tyle, ile było możliwe -mówi Reiter. Historia przyznała mu rację. Wypędzeni, którzy walczyli o odszkodowania, w 2008 r. polegli przed Trybunałem w Strasburgu. Szefowa Związku Wypędzonych Erika Steinbach straciła w Berlinie grunt pod nogami.
Trójkąt Weimarski znowu nabiera zaś znaczenia. Na początku lutego ministrowie ds. europejskich Polski, Francji i Niemiec spotkali się w Warszawie. Zapowiedzieli, że Trójkąt ma, tak jak to widzieli Skubiszewski i Genscher, stać się jądrem zjednoczonej Europy.
Ośmielił się być mądry
Skubiszewski jako minister pracował dla czterech rządów: Mazowieckiego, Bieleckiego, Olszewskiego i Suchockiej. – Był fachowcem. Nie bawił się w polityczne gierki, był lojalny. W1993r. mógł zostać sędzią Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości w Hadze. Zrezygnował, bo musiałby odejść z rządu. Byłby wówczas kolejnym ministrem opuszczającym rząd Suchockiej. To zaś podkopałoby pozycję pani premier – wspomina Dziemidowicz. Rząd po zwycięstwie SLD w wyborach jesienią 1993 r. upadł, a Skubiszewski odszedł z polityki. Współpracownicy pożegnali go albumem z dedykacją: “Temu, który ośmielił się być mądry”.
Skubiszewski przeniósł się wówczas do Hagi. Został przewodniczącym międzynarodowego trybunału ds. roszczeń Iran -USA, który rozstrzygał spory między Amerykanami a Iranem. Ostatnio prowadził kilkanaście spraw. Planował spisanie pamiętników. -Muszę wrócić do Warszawy, bo tam jest archiwum MSZ. Zakończę tylko jeszcze sprawy, które rozpocząłem – mówił “Gazecie”.

pdf

Share/Save

Grandi novità su Katyn: da parte russa un gesto molto atteso

Paolo Morawski — Thu, 04 Feb 2010 12:54:08 +0000

Putin e Tusk insieme a Katyn in aprile: ecco una grande novità!
Katyn su europa feb 2010
Putin to Attend Katyn Massacre Memorial
Reuters, 04 February 2010
Prime Minister Vladimir Putin and his Polish counterpart, Donald Tusk, will attend a memorial service in April to commemorate the massacre of 20,000 Polish officers by Soviet forces during World War II. The joint visit to the Katyn forest will mark a positive shift in relations for the countries, which have been at loggerheads over the actions of Soviet leader Josef Stalin in 1939, when he clinched a nonaggression pact with Nazi Germany that opened the way for the invasion of Poland and world war. “Prime Minister [Putin] invited him to jointly visit Katyn,” Putin’s spokesman Dmitry Peskov said by telephone. Tusk’s office confirmed in a government statement that he would attend the memorial of the 1940 massacre of the Polish officers in the forest of Katyn and elsewhere. Tusk’s official spokesman told reporters in Warsaw: “Prime Minister Putin underlined that he is aware of how important the Katyn issue is for Poles. Prime Minister Putin said, ‘I believe that our joint appearance at this ceremony will have a very big symbolic meaning.’” Arguments between Russia and the West about who was responsible with Adolf Hitler for the start of World War II cast a shadow over last year’s 70th anniversary commemorations in Poland and still irk relations. Plans to install a U.S. anti-missile shield on Polish soil have also been a thorn in their side. Even though former President Boris Yeltsin admitted in 1992 that his country was to blame for the Katyn massacre, Poland wants more to be done. Poland demands the opening of archives related to an investigation — carried out between 1990 and 2004 — of the massacre, as well as an official rehabilitation of the victims. In September, a senior Polish bishop, visiting the site of one of the graveyards in Katyn, said Poland must forgive Russia for Soviet crimes in order to improve relations.
———
Miejsca, gdzie NKWD mordowało Polaków

Fonte

pdf

Share/Save

La (relativa) crescita polacca

Paolo Morawski — Mon, 01 Feb 2010 10:02:12 +0000

Il miracolo polacco
Claudia Astarita, Panorama, Venerdì 29 Gennaio 2010
L’unico Paese europeo in grado di chiudere il 2009 in crescita è stato la Polonia: i dati appena pubblicati dall’Istituto Centrale di Statistica di Varsavia, infatti, dicono che il Prodotto interno lordo del Paese è cresciuto dell’1,7% nell’arco degli ultimi dodici mesi. Una cifra che fa ben sperare anche per il futuro, visto che gli analisti prevedono che la crescita possa raggiungere il tasso del 2,5% per il 2010. Anche lo zloty, la moneta polacca, si è rafforzato: a febbraio dell’anno scorso ne occorrevano quasi 4900 per acquistare un Euro, ora ne bastano circa 4000: un dato importante in vista della prevista adesione alla moneta unica, programmata per il 2012.
Il segreto dell’economia polacca? Un robusto mercato interno, che rende il Paese meno dipendente dalle esportazioni e meno vulnerabile dei suoi vicini dell’Europa Orientale alle fluttuazioni della domanda internazionale. La Polonia, infatti, non solo conta su una popolazione numerosa (trentotto milioni di persone) e ma può anche vantare un’equa distribuzione del reddito, in linea con i canoni dell’Europa occidentale.
Insomma, i Polacchi rappresentano un esercito di consumatori con una significativa propensione alla spesa. Il livello contenuto dei redditi – il salario medio è di circa 800 Euro – ha fatto sì che le spese dei Polacchi si siano concentrate su settori tradizionali, mentre i prodotti di lusso continuano a rappresentare un mercato di nicchia. A trainare l’economia, infatti, hanno pensato soprattutto le compravendite immobiliari, in crescita del 4,7% rispetto al 2008, e l’acquisto di arredi e suppellettili per la casa. Un po’ come in Italia qualche decennio fa. Leggi tutto

pdf

Share/Save